Reklama

Pożegnanie Krystyny Konarskiej-Łosiowej

Niedziela płocka 31/2002

W pierwszą sobotę lipca, w upalne południe w Laskach na klasztornym cmentarzyku Sióstr Franciszkanek Służebniczek Krzyża pożegnaliśmy śp. Krystynę Konarską-Łosiową, poetkę i publicystkę, związaną z miesięcznikiem "Więź" od jego pierwszego numeru, który ukazał się w lutym 1958 r. aż do przejścia na emeryturę. Prowadziła w "Więzi" m.in. "Przegląd zagraniczny".

Poetycki debiut

Zmarła w poniedziałkowy wieczór 1 lipca br. w jednym ze szpitali warszawskich Krystyna Konarska-Łosiowa urodziła się 27 marca 1910 r. w Kluczewsku na Kielecczyźnie w majątku Konarskich. Nauki pobierała w domu i u Sióstr Sacre Coeur, studiowała też na Uniwersytecie Warszawskim jako wolny słuchacz. Uczestniczyła w "Odrodzeniu", z dużym zaangażowaniem brała udział w Tygodniach Społecznych KUL. W latach 30. ukazał się pierwszy tomik jej wierszy Oczy w słońcu. Pierwsze wiersze były przepojone Bogiem. Wiersz Modlitwa pochodzi z lat 20. jest tego wyraźnym dowodem. Otrzymałem go od Poetki tuż przed śmiercią przepisany przez nią z zapisków.

Modlitwa

Na moim sercu głowę złóż

O Chryste umęczony,

niech moje serce zrani też

Cierń krwawy Twej korony

Wśród ludzkich ponęt, życia burz

niech krwawi serce moje

Krwią Twej miłości - Panie złóż

na pierś mą skronie Twoje

Otwarta na znaki

Reklama

W 1936 r. wyszła za mąż za Adama Łosia z Zamojszczyzny. Mąż - żołnierz AK - był ciężko ranny w czasie wojny. Tak opisuje Poetka czasy wojny, które przeżyła na Zamojszczyźnie, w Hrubieszowie, w okolicach Warszawy, nad rzeką Pilicą: "wysiedlenie wsi, przy przeszło dwudziestostopniowym mrozie, napady, pożary, morderstwa. Niemcy, Ukraińcy, partyzantka wszystko to kotłowało się w jakimś śmiertelnym tańcu".

Mieli czworo dzieci, z których przeżyło troje: Beata, Krzysztof i Mariola (prof. socjologii na Uniwersytecie w Ottawie) . Po wojnie osiedlili się w Warszawie. Krystyna Konarska-Łosiowa drukowała wiersze w Tygodniku Warszawskim, mąż pracował zaś w Biurze Projektów. Zmarł w 1962 r. i został pochowany w Laskach. W wydawnictwie Więzi ukazały się trzy tomiki wierszy Poetki: Granice życia (1985 r.) z przedmową Marka Zielińskiego, Takie wielkie zmęczenie (1995 r.) i Niepokorność (2000 r.) ze słowem wstępnym prof. Jacka Łukasiewicza z Wrocławia.

W słowie tym Łukasiewicz pisze: "Późne poezje Krystyny Konarskiej-Łosiowej te z lat osiemdziesiątych (z tomu Takie wielkie zmęczenie) i te z ostatniej dekady są scedzone, treściwe i otwarte na znaki dostarczane przez zmieniający się świat". Dopatruje się Łukasiewicz związku twórczości poetki Krystyny Konarskiej-Łosiowej ze Skamandrytami i pisze: "z Iłłakowiczówną łączy ją typ liryzmu i postawy życiowej niezależności, z Liebertem niesentymentalna, dramatyczna religijność. Ale jak wszystkie powinowactwa z wyboru te także wzmacniają, a nie osłabiają indywidualność poetki".

Dług przyjaźni

Ja chciałbym podzielić się wspomnieniami bardziej osobistymi, aby w ten sposób choć w części spłacić dług zaciągnięty przez ostatnie dziesięciolecie naszej przyjaźni.

Poznałem Krystynę Konarską-Łosiową w Laskach pod koniec lat osiemdziesiątych, poznałem ją wtedy nie osobiście, ale przez jej poezję. Otóż w Laskach przebywałem w lipcu z moją małą córką Małgosią, a obok nas w klasztorze mieszkała Halina Mikołajska, żona Mariana Brandysa, wielka aktorka i działaczka solidarnościowa. To ona ofiarowała mnie i Małgosi tom wierszy Granice życia autorstwa Krystyny Konarskiej-Łosiowej z piękną dedykacją.

Wieczór poezji

Wiersze Krystyny Konarskiej-Łosiowej urzekły mnie. Czytałem je powoli codziennie delektując się kunsztem poetyckim i bogactwem treści.

Kiedy "Ciechanowskie Spotkania Muzealne" zaistniały na stałe, natychmiast Krystyna Konarska-Łosiowa była ich gościem. "A czy Pan, wie ile ja mam lat?" - zapytała mnie, kiedy telefonicznie zapraszałem ją do Ciechanowa - "ja już nigdzie nie bywam, ale wieczór mojej poezji w Ciechanowie, to bardzo nęcąca propozycja. Ale czy dam radę?".

Jesienią 1995 r. odbył się piękny wieczór poetycki Pani Krystyny z udziałem Cezarego Gawrysia, ówczesnego redaktora naczelnego Więzi. Nie tylko przywiózł on poetkę, ale także czytał jej wiersze i dokonał wprowadzenia w jej twórczość. Sale muzealne były wypełnione miłośnikami poezji, a sama poetka siedziała w stylowym fotelu w pięknej sukni okryta szalem wielkim i zwiewnym. Wyglądała pięknie. Wysoka, ascetyczna - prawdziwa arystokratka. Poetka była wzruszona i bardzo szczęśliwa. W tym dniu odbyła się też promocja tomiku Takie wielkie zmęczenie. Z dużym wysiłkiem później podpisywała swoje wiersze.

A kiedy zabrała głos, mówiła: "Moje wiersze są pisane życiem. To nie poezja niosła mnie przez życie i kształtowała je - zawsze chyba najpierw żyłam dopiero potem pisałam".

Przywołała wiersz na zakończenie swojego wystąpienia:

Muszę przy Tobie trwać

bo inaczej pęknie mi serce

mimo bolesnych starć

to lepsze niż odejście

Gdy lęk z nadzieją się zmaga

gdy brak już sił

ja o to jedno Cię błagam

byś Był

(6.02.1994 r.)

Zachwyciła wszystkich, a oklaskiwano ją stojąc. Składano gratulacje, życzenia i całowano jej dłonie, miała wtedy 85 lat. Otrzymała dużo kwiatów. W rozmowie telefonicznej po pewnym czasie wyznała " Otworzyło się we mnie wszystko. Ożywiły się kontakty, ożyły przyjaźnie nieco zaniedbane, powstało wiele nowych wierszy, prześlę Panu moje nowe utwory, w tym wiersz Droga do Ciechanowa. Rozmawialiśmy telefonicznie prawie codziennie. Obdarowywała mnie swoją dobrocią i mądrością, matczynym uczuciem, martwiła się, kiedy Antoś złamał mleczny ząbek. Do końca życia zachowała jasność umysłu, umiała kochać swoich bliskich i przyjaciół. Rzadko bywałem w jej domu, nie chciałem sprawiać kłopotu. Mieszkała sama w kawalerce przy ul. Puławskiej. Była bardzo gościnna i miała zawsze pyszną francuską kawę i sernik.

Pożegnanie

Reklama

Na pogrzebie byli wszyscy najbliżsi żegnając ją z żalem, bo jak pogodzić się z myślą, że nie usłyszy się w słuchawce jej pięknego - "halo, czy to pan Marian?".

Liturgii żałobnej przewodniczył ks. Adam Boniecki, redaktor naczelny Tygodnika Powszechnego i jednocześnie siostrzeniec zmarłej. Byli zaprzyjaźnieni księża, a homilię wygłosił ks. Jacek Bolewski - jezuita. Powiedział: "Przychodziłem do Niej jako kapłan, aby świadczyć o mocy łaski, zaś odchodząc mogłem doświadczyć, jak bardzo zostałem obdarowany mocą tak wydawałoby się słabej osoby. Promieniowało z Niej światło, tym silniejsze im bardziej Ona sama nikła w oczach" .

Nad grobem przemawiał Tadeusz Mazowiecki, przyjaciel Krystyny Konarskiej-Łosiowej, dawny redaktor naczelny Więzi. Wspominał długie lata serdecznej przyjaźni. Na zakończenie pragnę przypomnieć wiersz Którzy płaczą, publikowany przed kilku laty w Więzi:



Płaczę nad całym światem

i nad małą mrówką

która dźwiga

ciągnie

popycha

ciężar ponad siły

Także

nad kamieniem, który zagradza jej drogę



Płaczę nad moim sercem

bolącym od kochania

i troski

gdyż niczemu nie można zaradzić



Płaczę na widok

ofiarności bez granic

pomocy wbrew wszystkiemu

czułości nieodwzajemnionej

lecz nie tracącej nadziei



Płaczę nad złem

- że takie okrutne

nad dobrem

bo zbyt często

łączy się z cierpieniem

Jeśli łzy

mogą obmyć choć maleńki skrawek ziemi

i użyźnić go miłością

TO - zaprawdę -

SZCZĘŚLIWI KTÓRZY PŁACZĄ

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Wszystko było inne niż się spodziewałam. Renata Czerwicka o kulisach autobiografii ks. Pawlukiewicza

2020-09-24 07:22

[ TEMATY ]

ks. Piotr Pawlukiewicz

Renata Czerwicka /RTCK

Czwartek 24 września 2020 r. to data wyjątkowa. To właśnie dziś swoją premierę ma, stworzona tuż przed śmiercią ks. Piotra Pawlukiewicza - jedyna na świecie - autobiografia tego wielkiego kaznodziei pt. "Z braku rodzi się lepsze". Książka ma formę rozmowy. O historii, wierze, tajemnicach i nieznanych faktach z ks. Piotrem rozmawiała Renata Czerwicka, redaktor naczelna Wydawnictwa RTCK. W specjalnym wywiadzie dla „Niedzieli” p. Renata zdradza kulisy postawania wyczekiwanej autobiografii.

Damian Krawczykowski: Jak zaznacza Pani na początku książki – kilka lat musiało minąć, aby ks. Pawlukiewicz zgodził się na tę autobiograficzną rozmowę.. Co nareszcie przekonało ks. Piotra aby się przed Panią otworzyć?

Renata Czerwicka: Nie znam tego jednego konkretnego powodu i już się nie dowiem. Myślę, że ten temat pracował w księdzu Piotrze od dłuższego czasu. Może pogarszający się stan zdrowia dawał mu znaki, że warto w końcu się zdecydować… bo nie wiadomo, jak będzie? Na pewno duży wpływ miała płyta Krzyśka Antkowiaka z tekstami ks. Piotra, która miała wyjść razem z książką, a ksiądz Piotr bardzo czekał na tę płytę. A może uznał, że nie wytrzyma już dłużej moich namów i uległ (uśmiech) Znamy się od kilku lat i naprawdę się lubiliśmy.

Czy „wywiad-strumyk” jak nazwał Waszą książkę sam ks. Pawlukiewicz układał się wg Pani planu? Odpowiedzi, których udzielił ks. Piotr, były takie jakich Pani oczekiwała?

Wszystko podczas tego wywiadu było inne niż się spodziewałam. Wszystko. Ksiądz Piotr po pierwsze był w trudnej sytuacji zdrowotnej, poruszał się na wózku, wiele czynności sprawiało mu ból, co w oczywisty sposób odbiło się na rozmowie, podczas której musieliśmy robić liczne przerwy. Nie dało się też rozmawiać długo, rozłożyliśmy nasz wywiad na 5 dni. Rozmowa jednak ewoluowała i to widać w książce, że dość zachowawcze odpowiedzi na początku później stają się o wiele bardziej otwarte, dotykamy głębszych spraw, o których ks. Piotr mówi więcej. Bardzo mnie te pięć dni rozmów zaskoczyło swoją nieoczywistością, notatki przygotowywane przez kilka tygodni okazały się prawie bezużyteczne. To było spotkanie z człowiekiem, takim prawdziwym z krwi i kości, takim z wadami i zaletami, silnym i słabym... I z pewnością ta rozmowa zaskoczy czytelnika, który zna ks. Piotra głównie jako legendę i wspaniałego kaznodzieję.

Czuła Pani, że przy pracach nad książką ks. Piotr uchyla rąbka tajemnicy swojego życia? Z książki możemy dowiedzieć się dotąd nieznanych faktów o „legendzie polskiego kaznodziejstwa”?

„Uchyla” rąbka tajemnicy to dobre określenie, bo tylko czasami, jakby niechcący mówił więcej, niż tylko trochę. To nie przypadek, że ks. Piotr nie wypowiadał się wcześniej o sobie. Na początku rozmowy widać było, że to jest dla niego trudne i że nie jest do tego przyzwyczajony. Każdego dnia pytał mnie, czy to na pewno dobry pomysł, aby robić ten wywiad. Zastanawiał się, czy ludzi chcą go poznać takiego, jakim naprawdę jest, zamiast żyć jego legendą…Na końcu jednak przyznał, że był to dla niego rodzaj terapii, coś, co bardzo dużo mu dało.

Prawda jest taka, że najwięcej o księdzu Piotrze dowiemy się z książki „Z braku rodzi się lepsze…” czytając między wierszami, czytając sercem, z dużą wrażliwością. On był niezwykle wrażliwym i głębokim człowiekiem, choć z drugiej strony, tak bardzo zwyczajnym.

Co Panią najbardziej zaskoczyło w tym wywiadzie? Jakiś szczególny fragment, historia?

Wiedziałam, że muzyka jest dla niego ważna, ale nie wiedziałam, że aż tak. Duża część naszych rozmów łączyła się ze wspólnym słuchaniem jego ulubionych piosenek. Kiedy włączałam piosenki SBB albo Grechuty, całkiem się zmieniał. Dosłownie, fizycznie. Twarz mu promieniała, prostował się na kanapie, uśmiechał. Kiedy słuchał muzyki, zatapiał się w nią, jednoczył wręcz. Coś niezwykłego. Chyba nigdy nie spotkałam kogoś, kto tak przeżywałby muzykę… Jak o tym myślę teraz, to chyba jednak wizja powstania płyty muzycznej z jego tekstami była dla niego dużą motywacją do tego wywiadu. Nie zdążył posłuchać całej płyty Krzyśka „Zostanie mi muzyka…”, ale na pewno bardzo by się nią cieszył. Na pewno. Marzył, aby ktoś zrobił taką płytę. Sądzę, że bardzo warto sięgnąć po jego biografię właśnie razem z tą płytą, bo w jego tekstach i kompozycjach Krzyśka Antkowiaka można odnaleźć jeszcze więcej księdza Piotra.

A jaki był Ksiądz Piotr podczas tworzenia tej książki? Wiemy, że było to na niedługo przed śmiercią. Czy znane mu poczucie humoru nadal mu towarzyszyło? Widać było że jego wiara wraz z rozwojem choroby się zmienia? Pogłębia, pogarsza?

I znów nie mogę odpowiedzieć w prosty sposób. Myślę, że dla samego księdza Piotra jego stan ducha był zagadką i wyzwaniem. Relacja z Chrystusem i to jak ją przeżywał była dynamiczna, zmieniała się, tak o tym mówił, choć nie dosłownie. Jak sam przyznał, Parkinson nie przymnożył mu wiary, ale powiększył pole do przemyśleń. To co mnie zaskoczyło, to że ani razu nie próbował Boga nazwać prosto, opisać jednym zdaniem i zamknąć w krótkiej definicji. Uderzało to, jak bardzo zachwycał się Jego majestatem. W jednym miejscu powiedział:

„Teraz szykuję sprytny manewr. Jak już wrócę na ambonę, mam ochotę powiedzieć: Ludzie, Pan Bóg jest tak inny, tak fanta­stycznie przerastający nasze pojmowanie, że… nie ma o czym gadać. Co tu gadać…? Nie możemy ogarnąć rozumem ko­mórek nowotworowych, a Boga chcemy zrozumieć?!”

Poczucie humoru, z którym ksiądz Piotr jest tak bardzo kojarzony oczywiście się nie zmieniło, ale tym razem znacznie więcej było wzruszeń, poważnych min i wspólnego milczenia, niż śmiechu.

Moją rolą w tym wywiadzie, oprócz zadawania pytań i rozmowy w dużej mierze było także uszanowanie granic księdza Piotra. Tego o czym chciał mówić i o czym nie chciał. Wiele wątków nie dokończyliśmy, niektóre przerwaliśmy... Kiedy odszedł, nie wiedziałam, jak ogarnąć temat nad tekstem. Ale wyszło naturalnie… Co niedopowiedziane, zostało niedopowiedziane. I to dobrze, bo człowiek nie jest prostym zbiorem pytań i odpowiedzi, ale najbardziej skomplikowanym stworzeniem na ziemi. I zawsze jest i pozostaje jakąś tajemnicą… Ja osobiście czułam, że podczas tej rozmowy miejscami obcowałam z pewną mistyką, czymś, co mnie przerastało. Nigdy tej rozmowy nie zapomnę… Nigdy.

Na koniec krótko: Ks. Piotr Pawlukiewicz jest dla mnie….

Tajemnicą… Inspiracją.

Dziś tytuł książki „Z braku rodzi się lepsze…” nabiera zupełnie nowego wymiaru. W książce widać, że wszystko co najlepsze w życiu ks. Piotra, rodziło się z jakiejś słabości, jakiegoś braku… Dziś brak księdza Piotra. Co lepszego się tego urodzi?... Bardzo jestem ciekawa. A że tak będzie – nie mam wątpliwości.

_____________________________________________________

Ks. Pawlukiewicz /fragmenty z autobiografii:

Czy jest coś, co chciałby Ksiądz powiedzieć teraz ludziom, którzy będą czytać tę książkę?

(Zamyśla się..)

Chciałbym powiedzieć: Trzymajcie się swoich księży w para­fiach. Trzymajcie się tradycyjnego duszpasterstwa i uważajcie na takich księży, jak Pawlukiewicz. Bo tu łatwo o chęć błysku i popisu.

______________________

Przede wszystkim trzeba kochać. Kocham człowieka, jeśli za­leży mi na tym, żeby on poszedł do Nieba. Myślę sobie, że przed każdymi rekolekcjami ksiądz powinienem usiąść i skon­centrować się, czy chce, żeby te zakonnice czy ci księża, czy ci świeccy poszli do Nieba. Czy zależy mu na nich, czy na tym, żeby zabłysnąć.

Zachwycić ludzi można dość łatwo. Można skleić z Ewangelii jakiś tekścik całkiem tęgi intelektualnie, ale czy ja chcę, żeby ci moi słuchacze poszli do Nieba?

Ktoś przyjeżdża z głoszenia rekolekcji i mówi: „Ale miałem rekolekcje! Tysiące ludzi przychodziło”. Ale czy ty, brachu, chciałeś, żeby oni poszli do Nieba, czy tylko chciałeś ich przekonać o nieomylności Kościoła albo potrzebie głębokiej modlitwy? No właśnie. Nie szarżuj. Nie szarżuj, bo możesz zagubić główny cel nauczania, jakim jest doprowadzenie ludzi do bram Nieba.

_______________________________

Więcej o książce: Zobacz

RTCK

CZYTAJ DALEJ

Iskra Bożego Miłosierdzia

2020-09-29 07:05

Ewa Kamińska

Dla świata nic nie znaczący kwadrans, dla Boga wielkie wołanie grzeszników.

W rocznicę beatyfikacji bł. Michała Sopoćki, spowiednika św. Faustyny, 28 września o godz. 15.00 czciciele Bożego Miłosierdzia spotkali się na chodnikach, rogach ulic i placach, by uczcić Godzinę Miłosierdzia i prosić Boga o liczne łaski w modlitwie Koronką do Bożego Miłosierdzia. W tę modlitwę włączyli się wierni naszej diecezji, m.in. z parafii św. Antoniego Padewskiego w Lublinie. Zgromadzeni modlili się za kapłanów, by wypełnili wolę Bożą przekazaną św. Faustynie, o oddalenie pandemii koronawirusa, o pokój na świecie, o powrót uchodźców do ich ojczystych krajów i pomoc w odbudowie ich domów, za rządzących i Ojczyznę, za rodziny.

Akcja, która została zainicjowana przez łódzką wspólnotę „Iskra Bożego Miłosierdzia”, ma charakter międzynarodowy. Zasięgiem obejmuje cały świat i jest pięknym świadectwem jedności w modlitwie w najważniejszych sprawach dla ludzkości. Uczy, by nie wstydzić się wiary katolickiej, lecz by być odważnym świadkiem Chrystusa, Jego miłości i miłosierdzia wobec każdego człowieka.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję