Reklama

Niedziela Łódzka

Korepetycje z cierpienia…

2025-05-10 09:00

[ TEMATY ]

felieton (Łódź)

Adobe Stock

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

…czyli prawie wszystko, co chcielibyście wiedzieć o Polakach, ale krępujecie się zapytać. Na początek trzy opinie. Oto jak w XIX w. podsumował nas kanclerz Bismarck: „Dajcie Polakom rządzić, a sami się wykończą.” W „Weselu” gorzko i tkliwie pisał o nas Wyspiański: „Ha! trza znosić Fatum, Los, konsekwentnie próżny trzos; o Wielkościach darmo śnić, trzeba żyć, trzeba żyć...” Zagadkowo brzmią z kolei słowa Panny Młodej: „W złotej, ogromnej karocy napotkałam we śnie… diabła (…) i pytam: A gdzie mnie, biesy, wieziecie? A oni mówią… Do Polski, do Polski… A gdzie też ta Polska, pan wie?”. Pytania te co jakiś czas wracają.

Najbardziej wymagającą diagnozę postawił nam Mickiewicz: „Polska Chrystusem narodów”. Trzeba spytać: czy także dla narodów, dla których Chrystus prawie nic już dziś nie znaczy? Poza tym – bezlitośnie trawestując znany cytat – można by rzec: „Nasz naród jak larwa”. Zdarza mu się trwać w formie poczwarki (chrysalis): czeka, aż wykluje się motyl. Ale gdy tylko się wykluje i trochę polata, to – prześladowany przez „obcych” i „swoich” – szybko wraca do formy poczwarki. Czasem do poczwary. Nie może albo nie chce „zmartwychwstać na stałe”.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Św. Paweł pisał: "Gdzie jednak wzmógł się grzech, tam jeszcze obficiej rozlała się Łaska… (…) Cóż więc powiemy? Czyż mamy trwać w grzechu, aby Łaska bardziej się wzmogła? Żadną miarą!” (Rz 5,20; 6,1). Lecz – co znamy także z codziennych obserwacji – tam, gdzie rozlewa się Łaska, tam tym silniej atakuje grzech (przykład: nawracające napaści na dzieło Jana Pawła II). Nadto – o czym mówi nam psychologia – nasz umysł charakteryzuje się łatwością zapominania bolesnych lekcji, traktując to jako obronę przed traumą złych wspomnień. Niestety, istnieją krytycznie ważne przeżycia, których nie wolno wypierać. Ale powiedzcie to dzisiejszym Polakom!

Gdyby ktoś chciał dowiedzieć się jeszcze czegoś więcej o cierpieniach rodaków, niech sięgnie po książkę „Zostali z nami na dobre i na złe: Losy przedstawicieli przedwojennej inteligencji Wilna i Wileńszczyzny po 1944 r.” (oficyna „margi raltai”, Wilno 2000 r.). Autor: Jerzy Surwiło (1941 – 2009): pisarz i dziennikarz, historyk, aktor, działacz społeczny. Książkę tę dała mi Maria Piotrowicz (niezłomna szefowa oddziału Ruchu Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie”). Dostała ją od Lilii Kiejzik, reżyserki kierującej Polskim Teatrem Studio w Wilnie. Panią Lilę poznałem w 2019 r., kiedy z łódzkim zespołem „Twierdza Pamięć” graliśmy w polskich szkołach na Litwie spektakl „Teatr w ogniu pytań”.

Monumentalna praca Jerzego Surwiły przedstawia sylwetki kilkudziesięciu Kresowiaków, którzy przetrwali sowiecki wielki ucisk na Litwie, chroniąc polskie tradycje. Zawiera też poruszające świadectwa uchodźców; np. Władysława Korowajczyka, który po wygnaniu osiadł w Łodzi, a z czasem został cenionym publicystą i działaczem społecznym, m.in. rzecznikiem osób niepełnosprawnych u prezydenta Kropiwnickiego. W 1975 r. ciężko pobity przez nieznanych sprawców stracił wzrok, mimo to nadal ofiarnie pracował dla naszego miasta.

Trudno orzec, czyj los był gorszy: Polaków, których po wojnie wypędzono do PRL-u (głównie inteligencję), czy tych, którzy zostali na Litwie (chłopi, robotnicy)? Kresowiaków, wiernych ojczystej ziemi, czekały represje i bieda. Wygnańców dręczyła męka rozstania i gorzkie oceny tych, co zostali: „Ty mnie pytasz, dlaczego zostałam? A kto znicze zapali mej Mamie? Nie porzucę, nie zdradzę tych murów i Tej, co w Ostrej świeci Bramie” – pisała Jolanta Tumel. Dziś litewscy Polacy cieszą się pełnią praw. Lila Kiejzik – jak inni – realizuje się w pracy i kultywuje związki z Polską. Jest u siebie.

A co z nami? Jeden ze znajomych, w ciężkiej depresji, pyta mnie: „Czy sztuczna inteligencja będzie umiała cierpieć?” Po chwili – chyba na pociechę – cytuje „Warszawiankę”: „Leć, nasz Orle, w górnym pędzie: sławie, Polsce, światu służ. Kto przeżyje wolnym będzie; Kto umiera, wolnym już,” Mówię mu: „Szkoda żeś nie odmówił nowenny >>Polska na Skale<<. Może zrób to teraz, lepiej późno niż wcale!” Smętnie kiwa głową, milczy.

Oceń: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Niemcy

Jak bardzo zmienił się w ciągu ostatniej dekady świat, uzmysłowiłem sobie, czytając ponownie książkę Armina Richarda Hornbergera pt. „Moja łódzka młodość”. W 2011 roku wydał ją Akademicki Ośrodek Inicjatyw Artystycznych, któremu wtedy szefowałem. Pierwsza część pasjonujących wspomnień tego łódzkiego Niemca obejmowała szczęśliwe dzieciństwo i młodość w okresie międzywojennym, wśród uczynnych sąsiadów i przyjaznych kolegów. Dziś czytam to niemal jak science-fiction.
CZYTAJ DALEJ

Pierwsza decyzja Leona XIV dotycząca współpracowników

2025-05-09 14:50

[ TEMATY ]

decyzje

Papież Leon XIV

Vatican Media

Papież Leon XIV zadecydował o tymczasowym pozostawieniu na stanowiskach dotychczasowych szefów instytucji Kurii Rzymskiej i Państwa Watykańskiego, aby zapewnić czas na refleksję i modlitwę przed możliwymi zmianami.

Publikujemy treść komunikatu, przekazanego za pośrednictwem Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej:
CZYTAJ DALEJ

Ulicami Warszawy przeszedł marsz przeciw imigracji

2025-05-10 16:54

[ TEMATY ]

imigranci

PAP

W sobotę ulicami Warszawy przeszedł marsz przeciw imigracji organizowany przez "Ruch Obrony Granic" Roberta Bąkiewicza. Uczestnicy sprzeciwiają się unijnemu paktowi migracyjnemu i domagają się przywrócenia pełnej kontroli na polsko-niemieckiej granicy.

Marsz rozpoczął się około południa na warszawskim rondzie Romana Dmowskiego, skąd uczestnicy przeszli ulicami Warszawy pod Kancelarię Prezesa Rady Ministrów (KPRM).
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję