Dlaczego 15 października?

Dzień Dziecka Utraconego obchodzony jest w wielu krajach i w Polsce 15 października. Data nie jest przypadkowa: gdyby ciąża rozpoczęła się 1 stycznia, jej rozwiązanie przypadłoby mniej więcej właśnie około połowy października. Po raz pierwszy dzień ten został ustanowiony w Stanach Zjednoczonych w 1988 r. Pomysłodawczynią upamiętniania dzieci utraconych przed narodzinami była Robyn Bear, która sama kilkakrotnie poroniła, a jedno z jej dzieci zmarło właśnie 15 października. W Polsce Dzień Dziecka Utraconego obchodzony jest od 2006 r.

Ten dzień to nie tylko okazja do upamiętnienia dzieci, które się nie narodziły, ale także do zwrócenia uwagi na żałobę, jaką po utracie dziecka przeżywają rodzice. Symbolem tego dnia i znakiem dobrze znanym rodzicom przedwcześnie zmarłych dzieci jest niebiesko-różowa wstążka.

15 października warto też pamiętać o tych, którzy dla rodziców zmagających się z bólem po stracie dziecka, są wsparciem i pomocą – lekarzach i psychologach z hospicjów perinatalnych.

Jedną z organizacji, która oferuje wsparcie psychologiczne oraz przejście przez procedury prawne związane z pochówkiem Utraconego Dziecka jest Fundacja Donum Vitae ze Szczecina. Fundacja współorganizuje też lokalne obchody Dnia Dziecka Utraconego.

W dniach 15-17 października zaprasza do wspólnego wspomnienia Dzieci Utraconych na cmentarzach w Szczecinie i Policach. W środę 15 października o godz. 15.00 odmówiona zostanie Koronka do Bożego Miłosierdzia przy Grobowcu Dzieci Utraconych na Cmentarzu Zachodnim (ul. Bronowicka). Godzinę później - modlitwa różańcowa przy Pomniku Dziecka Utraconego na Cmentarzu Centralnym (ul. Ku Słońcu, kwatera 80 F). Z kolei o godz. 18.00 rozpocznie się Msza św. w intencji rodziców po stracie dziecka (niezależnie od wieku i okoliczności śmierci) w siedzibie Fundacji Donum Vitae na ul. Parkowej 1/3 w Szczecinie. Po Eucharystii odbędzie się spotkanie.

Dzień później o godz. 14.15 odbędzie się pożegnanie Dzieci przed kremacją w kaplicy bocznej nr 2 na Cmentarzu Centralnym, a w piątek 17 października o godz. 8.30 celebrowana będzie Msza św. w kaplicy cmentarnej i pogrzeb na Cmentarzu Zachodnim (ul. Bronowicka).

Fundacja Donum Vitae zaprasza też do wysłuchania podcastu „Historie nie-utracone” na platformie Spotify. Rodzice dzielą się w nim swoimi wzruszającymi opowieściami, dając nadzieję na odzyskanie pokoju i znalezienie sposobów na przeżywanie żałoby. Każdy odcinek zawiera komentarz ekspertki zapewniającej wsparcie. Link do podcastu: „Historie nie-utracone”

Ponadto 22 października o godz. 17.30 odbędzie się akcja „Rodzice Rodzicom”, polegająca na wspólnym przygotowaniu „Pudełeczek wspomnień” dla szpitali. Pudełeczka te są pamiątką dla rodziców mierzących się z utratą dzieci nienarodzonych i krótko po narodzeniu, pomagającą zachować choć małą część chwil spędzonych z maleństwem. Spotkanie przy kawie i składanie pudełeczek odbędzie się w siedzibie Fundacji Donum Vitae (ul. Parkowa 1/3, Szczecin).

Jak wspierać po stracie?

W październiku rusza również pierwsza w Szczecinie grupa wsparcia dla rodziców po stracie dziecka w wyniku poronienia, martwego urodzenia i śmierci okołoporodowej. Spotkania poprowadzi Agnieszka Wodzyńska, absolwentka psychoonkologii i familiolog, która sama doświadczyła straty.

Grupa chce oferować szerokie wsparcie. Jest to przede wszystkim zrozumienie i akceptacja - potwierdzenie, że dziecko każdego rodzica było ważne i zasługuje na żałobę. Jest to także wsparcie w przeżywaniu żałoby - pomoc w przepracowaniu trudnych emocji. Ponadto chodzi o przestrzeń do dzielenia się doświadczeniami, w tym możliwość spotkania z innymi rodzicami, co pomaga przełamać poczucie osamotnienia. Istotne jest wreszcie przygotowanie do dalszego życia, wsparcie w odnalezieniu nadziei i siły.

Terminy spotkań (godz. 17.00 - 19.00, ul. Parkowa 1/3, Szczecin). Udział w grupie jest bezpłatny. Zapisy dostępne są pod adresem: https://www.utrata.donumvitae.pl/aktualnosci/grupy-wsparcia

Fundacja posiada telefon zaufania, pod którym rodzice w trudnej sytuacji mogą otrzymać wsparcie. Kontakt w godz. 8.00 - 17.00 pod nr tel. 889 871 805 lub adres e-mail: utrata@donumvitae.pl

Każdy może finansowo wesprzeć działania Fundacji Donum Vitae i pomóc rodzicom po stracie.

Członkowie organizacji wspierających rodziców po stracie dziecka często tłumaczą na czym konkretnie taka pomoc może polegać. Wciąż bowiem społeczeństwie tacy rodzice bywają „etykietowani”, dlatego potrzeba rzetelniejszej edukacji społecznej, aby uczyć ludzi, jak być z rodzicem, który cierpi.

Kobieta na każdym etapie zakończenia ciąży ma prawo pochować swoje dziecko, jednak niezależnie od prawa czy procedur panujących w szpitalach najważniejsza jest empatia. A kobiety bardzo często boją się zapytać, czy mogą pochować swoje dziecko, które miało np. zaledwie 8 tygodni. Zaobserwować jednak można wzrost świadomości i wyjście tematu straty dziecka ze sfery tabu.

– Najważniejsze jest to, aby rodzicom nie negować ich uczuć i potrzeb. Rodzice muszą poczuć, że mają prawo do rozpaczy i żałoby. Jeśli nie wiesz, co powiedzieć, nie jesteś teologiem, psychologiem, stań z takim rodzicem w prawdzie. Przyznaj się mu, że nie wiesz, co mu powiedzieć: „nie rozumiem tego bólu, bo go nie przeszłam, natomiast widzę, jak cierpisz, widzę Twoje łzy, powiedz mi, co mogę dla Ciebie zrobić, jestem z Tobą”. To jest najważniejsze i najtrudniejsze dla ludzi, czyli być z drugim człowiekiem

Podziel się cytatem

– tłumaczyła w ub. roku w rozmowie z KAI Agnieszka Wodzyńska z Fundacji Donum Vitae.

Zmiany prawne dla rodziców po utracie dziecka

Od 6 sierpnia 2025 r. obowiązują nowe zasady dotyczące urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego. Nowe przepisy zniosły obowiązek określenia płci dziecka po poronieniu jako warunku uzyskania zasiłku pogrzebowego i skróconego urlopu. Rozporządzenia w tej sprawie podpisała Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Nowe regulacje mają uprościć procedury i zapewnić realny dostęp do świadczeń osobom, które doświadczyły straty na wczesnym etapie ciąży.

Prawo do skróconego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni przysługuje po zmianie przepisów każdej kobiecie, która doświadczyła poronienia niezależnie od długości trwania ciąży. Zniesiony został wymóg oznaczenia płci dziecka, co w przypadku wczesnych poronień wiązało się z koniecznością wykonania badań genetycznych na określenie płci dziecka na koszt własny (badania te nie są refundowane).

Zgodnie ze zmienionym par. 9 pkt 2 tego rozporządzenia, dokumentem niezbędnym do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego jest odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, a w przypadku, gdy nie został sporządzony akt urodzenia dziecka – zaświadczenie: lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii, albo lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie, albo też położnej o martwym urodzeniu, bez względu na czas trwania ciąży. Zaświadczenie to wydawane jest na podstawie dokumentacji medycznej. Przepisy nie określają minimalnego czasu trwania ciąży, który uprawniałby do wystawienia tego zaświadczenia.

Wymienione powyżej zaświadczenie będzie też podstawą do możliwości pochowania nienarodzonego dziecka z prawem do zasiłku pogrzebowego, pomimo braku określenia płci dziecka. W tym wypadku rodzice mogą również przedstawić kartę zgonu.