Reklama

Wiadomości

W obronie dobrego imienia Polaków

Z ks. Pawłem Rytel-Andrianikiem – wnukiem więźnia obozu w Treblince, który m.in. dokumentuje pomoc niesioną Żydom przez Polaków w czasie Holokaustu – rozmawia ks. Ireneusz Skubiś

Niedziela Ogólnopolska 21/2015, str. 24-25

[ TEMATY ]

wywiad

Żydzi

Archiwum

Wywiady z Polakami ratującymi ludność żydowską podczas Holokaustu przeprowadza m.in. Artur Rytel-Andrianik, brat ks. Pawła

Wywiady z Polakami ratującymi ludność żydowską podczas Holokaustu
przeprowadza m.in. Artur Rytel-Andrianik, brat ks. Pawła

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

KS. IRENEUSZ SKUBIŚ: – Jaka jest geneza zainteresowań Księdza badaniami nt. Polaków ratujących ludność żydowską?

KS. PAWEŁ RYTEL-ANDRIANIK: – Powód jest bardzo osobisty: nasz dziadek Stanisław Rytel przeżył obóz w Treblince dzięki pomocy współwięźnia. Mieszkaliśmy blisko tego obozu i utrwaliły się w nas tragiczne wspomnienia o mordowanych tam Żydach i Polakach, o palonych ciałach ofiar i dzieciach mordowanych na oczach rodziców. W takiej atmosferze zrodziły się dwa pragnienia: wdzięczność dla każdego, kto ocalił życie bliźniego podczas II wojny światowej i Holokaustu, oraz głębokie współczucie dla tych, którzy niewinnie zginęli. Kiedyś mama mi powiedziała: „Gdyby dziadzio nie przeżył Treblinki, toby nas nie było”. Jakże więc nie podziękować tym wszystkim, którzy ryzykowali życie, aby ocalić drugiego człowieka?

– Jak zauważamy, na świecie rozpowszechniana jest opinia, jakoby Polacy, także polscy katolicy, byli antysemitami i w sposób okrutny odnosili się do Żydów podczas Holokaustu. Ta opinia krzywdzi nas i zniesławia. Czy są jakieś dane statystyczne na ten temat?

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

– Prof. Antony Polonsky, urodzony w rodzinie żydowskiej jeden z największych autorytetów w kwestii Holokaustu, stwierdził, że aby uratować jedną osobę żydowskiego pochodzenia w czasie II wojny światowej, potrzeba było przynajmniej dwóch lub trzech osób. Jeśli więc przyjmie się, że dzięki polskiej pomocy ocalało 40-60 tys. Żydów (między 1,2 a 1,8 proc. populacji żydowskiej w 1939 r., liczącej ok. 3,3 mln osób), to daje to liczbę 160-360 tys. Polaków, którzy z narażeniem życia swego i członków swoich rodzin pomagali ocalić Żydów.
Ponadto z naszych badań opartych na wywiadach z 20 tys. osób wynika, że ratowanie ludności żydowskiej było wprost proporcjonalne do religijności Polaków. Na terenach, gdzie była ona większa, zostało uratowanych więcej Żydów. Świadkowie tamtych wydarzeń mówią, że wiara dawała im siłę do tak wielkich poświęceń, jak ryzykowanie życia swego i swej rodziny dla ratowania drugiego człowieka.

– Dlaczego więc mówi się o Polakach jako antysemitach?

– Jednym z powodów jest fakt, że nie zadbaliśmy o udokumentowanie bohaterskiej postawy naszych rodaków dla obecnych i przyszłych pokoleń. Ten grzech zaniedbania dotyczy zarówno instytucji, jak i osób prywatnych, które mając informacje na ten temat, nie zgłosiły tego. Jeśli nie zmieni się podejście do tej sprawy, podobne oskarżenia będą się powtarzać w nieskończoność.

Reklama

– Czy, zdaniem Księdza, polityka polskich władz, polskie media nie przyczyniały się niekiedy do powstania tej złej opinii o polskim narodzie?

– Dobrze Ksiądz Infułat zauważył, że w tej kwestii nie ma co bić się w czyjeś piersi, ale trzeba zwrócić uwagę na to, co dzieje się w Polsce. W niektórych środkach przekazu szlachetne postawy Polaków są przemilczane. Nie da się też ukryć, że kolejne władze naszej Ojczyzny również nie stanęły na wysokości zadania. Fakty mówią za siebie. 70 lat po II wojnie światowej nie ma jeszcze na skalę ogólnopolską muzeum poświęconego Polakom ratującym ludność żydowską (muzeum w Markowej im. Rodziny Ulmów jest w trakcie budowy i obejmuje głównie Podkarpacie, ale ufajmy, że będzie dotyczyło całej Polski). Ponadto brak filmu klasy światowej na ten temat czy chociażby ogólnopolskiej bazy danych w Internecie. Nie ma jeszcze pomnika poświęconego tym osobom w skali ogólnokrajowej. W ramach projektu IPN pod nazwą „Index Polaków zamordowanych i represjonowanych przez hitlerowców za pomoc Żydom” zebrano od 2006 r. ok. 6 tys. rekordów/teczek, a publikacja opisująca pomoc ok. 550 osób jest w trakcie przygotowania. Książki zaś na ten temat są najczęściej w języku polskim, więc nie docierają do szerszego grona odbiorców.
W tym kontekście należy się szacunek Instytutowi Yad Vashem w Jerozolimie, który już od ponad 50 lat w imieniu państwa Izrael odznacza Polaków medalem i tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

– Wiemy, że dociekania Księdza i jego współpracowników przynoszą imponujące sukcesy. Zdobyć zaufanie tak wielkiej liczby osób, które dzielą się tymi bolesnymi wspomnieniami, to także ogromne dzieło. Jakie są wyniki Waszych badań?

– W związku z tym, że te badania są bardzo angażujące, poprosiłem o współpracę mojego brata Artura oraz inne osoby. W grudniu 2012 r. rozpoczęliśmy analizowanie postaw księży w Polsce wobec ludności żydowskiej. Okazało się, że ok. tysiąca z nich brało udział w ratowaniu osób wyznania mojżeszowego. Badamy również zaangażowanie w pomoc ludności żydowskiej sióstr zakonnych oraz ogólnie Polaków. Na apel Radia Maryja zbieramy także materiały do Kaplicy Pamięci w Toruniu, gdzie będą uhonorowani ci, którzy narażali życie dla ratowania ludności żydowskiej.
W trakcie badań powstała baza danych, która liczy obecnie:
– ponad 20 tys. wywiadów (o łącznej długości ok. 300 tys. minut),
– ok. 12 tys. stron dokumentów,
– ok. 1500 zdjęć archiwalnych,
– ok. 1500 e-maili.
Lista rejestracyjna (swoisty spis treści zebranego materiału), zawierająca zgłoszenia na temat osób pomagających, liczy aktualnie ok. 3 tys. stron. Na podstawie zebranych materiałów można udokumentować postawy ponad 40 tys. Polaków, którzy ratowali ludność żydowską w czasie Holokaustu.
Bardzo dobrym znakiem jest fakt, że te badania popierane są zarówno przez Polaków, jak i przez Żydów. To jest ocalenie od zapomnienia naszej wspólnej historii, na co zwrócili uwagę w rozmowie z nami dyrektorzy archiwów: Yad Vashem – dr Haim Gertner i Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie – dr Radu Ioanid.

– Jakie są plany na przyszłość?

– Mamy na liście ok. tysiąca osób, do których trzeba pojechać z kamerą i nagrać ich relacje na miejscu, gdzie rozgrywały się wydarzenia sprzed 70 lat. Czas jest naszym wrogiem. Trzeba zdążyć, zanim będzie za późno. Ponadto w dalszym ciągu bardzo prosimy o zgłaszanie przykładów bohaterskich Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali drugiego człowieka. Nawet jeśli to była podana kromka chleba. Jednocześnie będziemy wdzięczni za modlitwę oraz wszelką pomoc i współpracę, aby ocalić od zapomnienia szlachetne przykłady heroicznych rodaków. Jesteśmy do dyspozycji pod numerem telefonu: 609-498-523.

– Dziękuję za rozmowę.

2015-05-19 13:51

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Abp Gądecki przed spotkaniem Episkopatu: Kościół nie pomagający ubogim jest chory!

[ TEMATY ]

wywiad

abp Stanisław Gądecki

Piotr Drzewiecki

Gdyby Kościół – przyrównany przez św. Pawła do ciała - nie reagował na cierpienie i biedę, to znaczy że jest chory - mówi KAI abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, w wywiadzie zapowiadającym rozpoczynające się jutro zebranie tego gremium, które będzie skoncentrowane wokół tematyki ubóstwa w Polsce.

KAI: Wiodącym tematem obrad najbliższego zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski 9 i 10 czerwca br. będzie kwestia ubóstwa. Czy tematyka obrad stanowi rodzaj wprowadzenia do rozpoczynającego się w grudniu Roku Miłosierdzia?

CZYTAJ DALEJ

Niewiarygodne, ale prawdziwe

2024-04-23 12:03

Niedziela Ogólnopolska 17/2024, str. 71

[ TEMATY ]

święci

wikimedia.pl

św. Tomas z Celano

św. Tomas z Celano

Dla Boga nie ma nic niemożliwego. Dowodzą tego najbardziej osobliwe cuda dokonane za wstawiennictwem świętych.

Dar bilokacji, mówienie językami, dar uzdrowienia czy stygmaty – te cuda chyba nikogo nie dziwią. Ich katalog jest jednak obszerniejszy, znajdują się w nim również takie nadnaturalne zjawiska, które mogą się wydawać co najmniej osobliwe albo nawet ekstrawaganckie. W logice Boga jednak mają one wielkie znacznie.

CZYTAJ DALEJ

Co nam w duszy gra

2024-04-24 15:28

Mateusz Góra

    W parafii Matki Bożej Częstochowskiej na osiedlu Szklane Domy w Krakowie można było posłuchać koncertu muzyki gospel.

    Koncert był zwieńczeniem weekendowych warsztatów, podczas których uczestnicy doskonalili lub nawet poznawali tę muzykę. Warsztaty gospelowe to już tradycja od 10 lat. Organizowane są przez Młodzieżowy Dom Kultury Fort 49 „Krzesławice” w Krakowie. Ich charakterystycznym znakiem jest to, że są to warsztaty międzypokoleniowe, w których biorą udział dzieci, młodzież, a także dorośli i seniorzy. – Muzyka gospel mówi o wewnętrznych przeżyciach związanych z naszą wiara. Znajdziemy w niej szeroki wachlarz gatunków muzycznych, z których gospel chętnie czerpie. Poza tym aspektem muzycznym, najważniejszą warstwą muzyki gospel jest warstwa duchowa. W naszych warsztatach biorą udział amatorzy, którzy z jednej strony mogą zrozumieć swoje niedoskonałości w śpiewaniu, a jednocześnie przeżyć duchowo coś wyjątkowego, czego zawodowcy mogą już nie doznawać, ponieważ w ich śpiew wkrada się rutyna – mówi Szymon Markiewicz, organizator i koordynator warsztatów. W tym roku uczestników szkolił Norris Garner ze Stanów Zjednoczonych – kompozytor i dyrygent muzyki gospel.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję