Brexit: klamka zapadła

Klamka zapadła – królowa Elżbieta II podpisała ustawę o Brexicie, co pozwala na wszczęcie procedury wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Na długo zanim podpisała dokument, a premier Theresa May złożyła oświadczenie w tej sprawie, było wiadomo, że Brexit nie przebiegnie bezboleśnie. Także dlatego, że większość obywateli Szkocji i Irlandii Płn. nie wyobraża sobie życia poza Unią, choć poza Zjednoczonym Królestwem – już tak. Pokazały to wcześniej wyniki referendum nt. Brexitu w obu krajach – wyraźnie dominowali zwolennicy pozostania w UE – a teraz potwierdzają to działania polityków.

Brytyjska premier oświadczyła, że „nie byłoby dobrze”, gdyby doszło do referendum w Irlandii Płn. w sprawie oderwania się tego kraju od Zjednoczonego Królestwa – i nie ma się co dziwić, bo na pewno nie byłoby to dobre dla Anglików. Ale czy byłoby złe dla północnych Irlandczyków? W ich imieniu największa północnoirlandzka partia – Sinn Féin wezwała do szybkiego głosowania i przyłączenia się do Republiki Irlandii.

Na temat propozycji szkockiego rządu, by najpóźniej do wiosny 2019 r. przeprowadzić referendum w sprawie niepodległości Szkocji, premier May też ma wyrobione zdanie. – To nie jest właściwy moment – stwierdziła i wytłumaczyła, że takie głosowanie zaszkodziłoby negocjacjom z UE, a do sprawy można wrócić w przyszłości. Taką deklarację w autonomicznym rządzie Szkocji odbiera się jako odsuwanie problemów na później, gdy „jutro” zamienia się w „nigdy”.

Wojciech Dudkiewicz

* * *

Areszty i grzywny

Trwające na Białorusi od wielu tygodni demonstracje przeciwko dekretowi opodatkowującemu bezrobotnych – których nie przerwało zamrożenie na rok jego realizacji – są bardzo nie na rękę prezydentowi Aleksandrowi Łukaszence. Nie może na nie nie reagować, jednak ich pacyfikacja i represje wobec uczestników mogą pokrzyżować plan ocieplania stosunków z Zachodem. Nie podjęto zatem masowych represji wobec uczestników protestów, żadnej z demonstracji nie rozpędzono, zatrzymano jednak sporo ponad 100 osób i skazano je na areszt – zwykle 15 dni – lub grzywnę – równowartości do 1500 zł. Dekret miał skłonić Białorusinów do podejmowania lub nieporzucania legalnej pracy, obudził jednak opór wśród ludzi sfrustrowanych obniżeniem się poziomu życia. To pierwsze tak liczne wystąpienia społeczne Białorusinów od 2011 r.

wd

* * *

Turcy pomogli

Mała Holandia mogła stać się dużym problemem dla liderów Unii Europejskiej. Wybory do parlamentu tego kraju miały być pierwszym testem popularności ugrupowań eurosceptycznych w krajach starej Unii przed wiosennymi wyborami we Francji i jesiennymi – w Niemczech. I były, ale nie takim, jakiego eurosceptycy by sobie życzyli. Antyislamska i antyunijna Partia Wolności Geerta Wildersa zdobyła znacznie mniej miejsc w parlamencie, niż się spodziewano, i na pewno nie będzie (współ)rządzić. Umocniły się partie centroprawicowe, w tym rządząca VVD premiera Marka Ruttego, i to one będą rządzić Holandią. Na ich niezły wynik miało wpływ wejście Ruttego w buty Wildersa i postawienie na antyimigrancką retorykę, w tym zabronienie tureckim ministrom udziału w wiecu poparcia dla zmian w tamtejszej konstytucji w Rotterdamie. Najpierw odmówiono wjazdu szefowi tureckiego MSZ, potem deportowano minister ds. rodziny polityki społecznej.

wd

* * *

Podróż po Azji

Głównym problemem poruszanym podczas pierwszej podróży do Azji sekretarza stanu USA Rexa Tillersona było zagrożenie ze strony Korei Płn. Tillerson miał zapewnić azjatyckich sojuszników – Japonię i Koreę Płd. o zaangażowaniu USA na rzecz ich obrony i nakłonić Chiny do zaangażowania w hamowanie Pjongjangu. Chińscy przywódcy nawet w oficjalnych wystąpieniach dostrzegają duże zagrożenie konfliktem po tym, jak w reakcji na doroczne, rutynowe manewry sił amerykańskich i południowokoreańskich władze Korei Płn. wystrzeliły 4 rakiety balistyczne w okolice wybrzeży Japonii.

wd

* * *

Somalia głoduje

Sytuacja mieszkańców Somalii, z których połowa głoduje, staje się coraz bardziej dramatyczna. Najgorsza jest sytuacja dzieci: 200 tys. z nich grozi śmierć głodowa, są też zagrożone epidemią cholery, spowodowaną piciem brudnej wody – jedynej dostępnej po 2 latach katastrofalnej suszy. Pomoc medyczną i żywnościową organizuje m.in. miejscowy Kościół wspierany przez Caritas. Sytuację utrudnia brak stabilizacji kraju. Udało się tam niedawno powołać rząd, ale jest bardzo słaby, zwalcza go islamska opozycja, wspierana przez terrorystów z ugrupowania Al-Szabab.

wd, KAI

* * *

Czechy

Odszedł wielki pasterz Kościoła i wielki Europejczyk

Nie żyje kard. Miloslav Vlk, prymas Czech senior. Zmarł 18 marca br. w Pradze w wieku 84 lat. – Odszedł wielki pasterz Kościoła, wielki Europejczyk, człowiek całym sercem oddany duchowej jedności Europy – powiedział abp Wojciech Polak, prymas Polski. Dodał, że zmarły hierarcha był niewątpliwie jednym z filarów Republiki Czeskiej. Metropolita gnieźnieński wspomniał ostatnie spotkanie z kard. Vlkiem. – Widzieliśmy się podczas Światowych Dni Młodzieży. Przyjechał do młodych Czechów goszczących w archidiecezji gnieźnieńskiej. Dużo rozmawialiśmy. Widziałem wówczas w oczach księdza kardynała wiele nadziei i planów na przyszłość.

– Św. Jan Paweł II miał do kard. Miloslava Vlka bezgraniczne zaufanie i liczył się z jego głosem m.in. jako przewodniczącego Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) – powiedział prof. František Halas, pierwszy ambasador Czechosłowacji po upadku komunizmu, a następnie Czech przy Stolicy Apostolskiej. Przypomniał, że kardynał był wielkim przyjacielem Polaków i Kościoła w Polsce.

KAI

* * *

Ukraina

Odezwa abp. Mokrzyckiego

Przewodniczący łacińskiej Konferencji Episkopatu Ukrainy arcybiskup lwowski Mieczysław Mokrzycki wystosował 18 marca br. odezwę z powodu dewastacji pomników, do których doszło od początku 2017 r. Jak na razie nie znaleziono sprawców. Ostatni akt wandalizmu miał miejsce w nocy z 17 na 18 marca. W Kijowie został oblany czerwoną farbą pomnik św. Włodzimierza Wielkiego, księcia kijowskiego i chrzciciela Rusi Kijowskiej.

„W ostatnim czasie (...) na Ukrainie dochodzi do niszczenia grobowców, pomników, krzyży, które upamiętniają osoby, wydarzenia, a przede wszystkim podtrzymują pamięć o tych ludziach, którzy przyczynili się do rozwoju Kościoła, do krzewienia kultury czy pokoju. Każdy krzyż, każdy grób jest wyrazem pamięci o tych osobach, ale także wdzięczności i szacunku wobec człowieka i jego doczesnych szczątków” – napisał metropolita lwowski. Zaznaczył, że każdemu człowiekowi dobrej woli musi być przykro, iż dokonano profanacji pomnika upamiętniającego m.in. profesorów lwowskich. Abp Mokrzycki zwrócił uwagę, że pomniki służą także za przestrogę, aby takie tragedie, które upamiętniają, nigdy się nie powtórzyły. „Uwrażliwiają nas na miłość do minionych pokoleń, naszych przodków, a także aby szanować każdego człowieka, niezależnie od kultury, narodowości czy pozycji społecznej” – czytamy w odezwie.

KAI

* * *

Chiny

Coraz częściej łamana wolność religijna

Pozarządowa organizacja China Aid zwraca uwagę na coraz częstsze przypadki prześladowań ludzi w Chinach na tle religijnym. W swoim raporcie za 2016 r. ta chrześcijańska organizacja z siedzibą w Teksasie (USA) ostrzega przed „katastrofalną zmianą” stosunku rządu komunistycznego do ludzi wierzących. Komunistom pod wodzą prezydenta Xi Jinpinga chodzi już nie tylko o to, by kierować grupami religijnymi, ale też o to, by je „schińszczyć” – upodobnić do kultury chińskiej.

W ubiegłym roku w Chinach aresztowano czasowo ponad 48 tys. wierzących, trzykrotnie więcej niż w 2015 r. Wspólnoty kościelne są zmuszane do kolportowania partyjnych gazet oraz do śpiewania patriotycznych pieśni podczas nabożeństw. W Lucheng, jednym z większych miast regionu Wenzhou, urząd ds. religii wyznaczył 1500 osób do kontrolowania mieszkańców.

KAI

* * *

Krótko

• Ks. Andrzej Józwowicz –kapłan diecezji łowickiej i doktor obojga praw, pracujący w służbie dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej został mianowany nuncjuszem apostolskim w Rwandzie i jednocześnie podniesiony do godności arcybiskupa tytularnego Lauriacum.

• Kanclerz Niemiec Angela Merkel spotkała się 17 marca br. w Waszyngtonie z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Występując w Białym Domu na wspólnej konferencji prasowej, Trump i Merkel podkreślili znaczenie NATO jako filaru bezpieczeństwa transatlantyckiego i zapowiedzieli współpracę w celu doprowadzenia do realizacji porozumień z Mińska.

• Wielka Brytania ma kłopoty z praktyczną realizacją Brexitu. Szkoci coraz głośniej mówią o oderwaniu się od Wielkiej Brytanii i zorganizowaniu drugiego referendum. Brexit nie podoba się też w Irlandii Płn.

• Francuski sąd wszczął formalne postępowanie w sprawie defraudacji publicznych funduszy przez kandydata na prezydenta kraju François Fillona.

• W Holandii wybory wygrała partia ludowa na rzecz Wolności i Demokracji premiera Marka Ruttego, a nie jej najwięksi kontestatorzy z Partii Wolności Geerta Wildersa. Do urn poszło 80 proc. uprawnionych do głosowania.

• Mevlüt Çavuşoğlu – turecki minister spraw zagranicznych wobec napięć w stosunkach z Holandią zagroził jednostronnym anulowaniem porozumienia, na mocy którego został ograniczony napływ migrantów przez Turcję do Unii Europejskiej.

• Turcja odrzuciła raport Komisji Weneckiej w sprawie zmian w ustawie zasadniczej państwa.

• Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan oświadczył, że Europa rozpoczęła krucjatę przeciwko islamowi. W ten sposób odniósł się do decyzji Trybunału Sprawiedliwości UE, który zezwolił, aby pracodawcy zabraniali muzułmankom noszenia chust w pracy.