Reklama

Niedziela Podlaska

Śmierć za człowieczeństwo

Precedensem względem Europy Zachodniej była w okresie II wojny światowej kara śmierci, która groziła Polakom za udzielenie pomocy Żydom. Nie zraziło to jednak 17 mieszkańców ze wsi Paulinów, którzy za akt człowieczeństwa ponieśli najwyższą karę. 24 marca w Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką warto o nich pamiętać.

Niedziela podlaska 12/2020, str. VII

[ TEMATY ]

pomoc

II wojna światowa

pomoc Żydom

Monika Kanabrodzka

Kapliczka upamiętniającą tragiczne wydarzenia w Paulinowie

Kapliczka upamiętniającą tragiczne wydarzenia w Paulinowie

Na mocy rozporządzenia gubernatora Hansa Franka z 15 października 1941 r. kara śmierci przewidziana była dla Żyda, który opuści getto, oraz Polaka, który udzieli schronienia zbiegowi. Groźby i kary te były bezwzględnie respektowane. Podnoszone larum o ,,antysemityzm Polaków wyssany z mlekiem matki” (wyp. szefa izraelskiej dyplomacji Israela Kaca) jest rażąco sprzeczne z rzeczywistością.

Cena azylu

Ludności polskiej nie wolno było pomagać Żydom. O wielkim heroizmie świadczy najliczniejsza grupa odznaczonych medalem i tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przez Instytut Męczenników i Bohaterów Yad Vashem w Jerozolimie, do której zalicza się ponad 6 tys. Polaków. Według badań naukowych łącznie zginęło bądź podejmowało ryzyko śmierci od 150 tys. do 350 tys. ludzi. Zgodnie z publikacją faktograficzną Dam im imię na wieki autorstwa ks. Pawła Rytla-Andrianika i Edwarda Kopówki, z bliższych i dalszych okolic Treblinki zamordowano 310 Polaków za ukrywanie Żydów, 335 odznaczono Medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata i ok. 450 osób z narażeniem życia niosło pomoc ludności wyznania mojżeszowego.

Reklama

Noc z 23 na 24 lutego 1943 r. była dla mieszkańców wsi Paulinów w gminie Sterdyń tragiczna. Niemcy zorganizowali wtedy obławę i otoczyli wieś. Aby schwytać zbiegłych Żydów z getta i wydać wyrok także na tych, którzy im pomagali, sprowadzono 2 tys. żołnierzy i policjantów z Ostrowi Mazowieckiej. Zastosowano prowokację. Rozpoznania dokonało dwóch Żydów, jeden z Warszawy, drugi ze Sterdyni – Szymel Helman. Prowokator z Warszawy podając się za Żyda francuskiego, zbiegłego z transportu ,,przesiedleńców”, dołączył do ukrywających się Żydów i wszystko bacznie obserwował.

Paulinów pod ostrzałem

Zbiegli szukali schronienia w lasach i pobliskich wsiach. Znaleźli je w miejscowości Paulinów. Franciszek Kierylak, stajenny, wpuszczał ich na noc do stajni. W darze wdzięczności za pożywienie, bezpieczeństwo, Żydzi naprawiali buty. Na podstawie obserwacji, prowokatorzy donieśli Niemcom, kto pomagał Żydom. W wyniku tej operacji, Niemcy za udzielenie pomocy ukrywającym się Żydom rozstrzelali 15 osób z Paulinowa i okolic. Wśród nich byli: Franciszek Augustyniak (29 l.), Czesław Borowy, Jan Brzozowski, Zygmunt Drgas (23 l.), Stanisław Hendoszko, Józef Kotowski (56 l.), Ewa Kotowska (56 l.), Stanisław Kotowski (25 l.), Franciszek Kierylak (59 l.), Stanisław Piwko (30 l.), Wacław Pogorzelski (24 l.), Jan Siwiński (46 l.), Franciszek Siwiński, Zygmunt Uziębło (19 l.), Aleksandra Wiktorzak (50 l.) Do tego grona należy zaliczyć dwóch mieszkańców Paulinowa – Stanisława Mazurka oraz Stanisława Kusiaka, którzy za pomoc Żydom, w innym czasie, zginęli w Treblince. Nie obyło się także bez represji, którym były poddawani mieszkańcy.

Dla upamiętnienia śmierci pomordowanych, Franciszek i Józef Pytlowie z Kolonii Dzięcioły wybudowali kapliczkę z figurą Jezusa Frasobliwego w miejscu, gdzie zginęło małżeństwo Kotowskich. Tablicę pamiątkową wykonał Włodzimierz Grużewski. Więcej informacji można znaleźć w książce pt. Dał im imię na wieki, wydanej w 2011 r.

2020-03-18 11:00

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nic nie dzieje się bez przyczyny, dzisiaj to wiem…

[ TEMATY ]

wiara

życie

fundacja

pomoc

Wojciech Witek

Moje życie było bajką. Studia w stolicy, przystojny narzeczony, piękny ślub. Urodził się Antoś, potem Alek. A ja zamiast dziękować Panu Bogu za to wszystko- czekałam na to, co się wydarzy. Podświadomie czułam, że to wszystko jest zbyt piękne, żeby było prawdziwe. I niestety się doczekałam…

CZYTAJ DALEJ

Abp Szal zaprasza na najbliższe wydarzenia duszpasterskie

2021-09-15 11:57

Ks. Maciej Flader

Mszy św. przewodniczył abp Adam Szal

Mszy św. przewodniczył abp Adam Szal

Metropolita przemyski zaprasza diecezjan archidiecezji przemyskiej na pielgrzymkę Róż Różańcowych oraz archidiecezjalne dziękczynienie za beatyfikację kard. Stefana Wyszyńskiego i m. Róży Elżbiety Czackiej.

W liście pasterskim zatytułowanym Soli Deo per Mariam – Samemu Bogu przez Maryję bł. Kardynał Stefan Wyszyński) Metropolita Przemyski wskazał na aktualność przesłania nowych błogosławionych i zachęcił do udziału w diecezjalnych dziękczynieniu za beatyfikację oraz w pielgrzymce Róż Różańcowych. Poniżej pełny tekst listu:

CZYTAJ DALEJ

Rekonstrukcja historyczna w Jarosławiu

2021-09-16 10:03

Henryk Grymuza

Rekonstrukcja przybliżyła wspominane wydarzenia

Rekonstrukcja przybliżyła wspominane wydarzenia

Jarosław pamięta. Pamięta zawsze. Pamięta szczerze. Pamięć o bohaterach tej ziemi zachowuje głęboko we wdzięcznych sercach. Miłość do Ojczyzny i pamięć o jej obrońcach jest nieodzownym kanonem sumienia i polskiej racji stanu. Jarosławski żołnierz i twórca Michał Zieliński napisał piosenkę „Serce w Plecaku”. Była obecna na niemal każdym froncie, w każdej formacji, pod dachem każdego namiotu żołnierskiego. I dlatego tym dostojnym tytułem nazwano zorganizowaną 11 września rekonstrukcję historyczną obejmującą lata 1914 – 1939.

W kościele parafialnym pw. Chrystusa Króla na uroczystej mszy świętej zgromadziła się młodzież, harcerze, przedstawiciele wojska, policji i innych służb mundurowych, także weterani, nauczyciele, sami jarosławianie, goście przybyli z różnych stron kraju aby w zjednoczeniu modlitewnym powierzyć Panu tych, którzy za Ojczyznę oddali życie i tych, którzy jeszcze żyją by świadczyć o hitlerowskim i sowieckim okrucieństwie. Dzięki kombatantom, pedagogom i stowarzyszeniom lokalnym budowana jest w tym mieście głęboka tożsamość z tym co polskie i co wymaga nieustającej pamięci.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję