Pytanie czytelnika:
Dwoje wdowców chce wziąć ślub w kościele, ale dzieci im zabraniają ze względu na sytuację finansową. Jak prawo kanoniczne reguluje takie kwestie?

Odpowiedź eksperta

Zawarcie małżeństwa kanonicznego bez skutków cywilnych stanowi pewną nadzwyczajną formę i Kodeks prawa kanonicznego przy asystowaniu w takich przypadkach wymaga dodatkowego zezwolenia ze strony ordynariusza miejsca. Prośba o takie zezwolenie powinna być poparta oświadczeniem stron. Najważniejszą racją, dla której Kościół zezwala na zawarcie takiego typu małżeństwa, jest uniknięcie poważniejszej szkody w porządku moralnym, czyli życia w grzechu.

Treść pytania dotyka jednak kilku aspektów. Po pierwsze, dzieci nie mogą zabraniać rodzicowi zawarcia małżeństwa. Oczywiście, mogą przedstawić swoje racje, ale każdy wierny ma prawo do wolnego wyboru swojego stanu życia. W sytuacji, gdy dwoje wdowców chce być ze sobą, mogą oni związać się ślubem kościelnym – usankcjonowany kanonicznie związek nie powoduje życia w grzechu, jak w przypadku wybrania innej formy bycia razem.

Drugim aspektem jest sytuacja finansowa. Pomijając szczegółowe przypadki pomniejszenia dochodów czy wspólnej odpowiedzialności finansowej za różne zobowiązania – forma zawarcia małżeństwa kanonicznego bez skutków cywilnych nie powoduje uszczerbku na sytuacji finansowej żadnej ze stron, gdyż w myśl prawa państwowego nie są małżeństwem. W tym momencie dochodzimy do ważnego aktu, którym są oświadczenia stron, gdyż muszą one zostać pouczone o sytuacji prawnej – że cywilnie nie są małżeństwem i w przypadku śmierci któregoś z małżonków nie mogą rościć sobie prawa (oprócz zapisu testamentalnego) do nabycia spadku po zmarłym. Warto zatem rozmawiać z wdowcami – kandydatami do nowych małżeństw o ich sytuacji i zadaniem duszpasterza jest przedstawić rozwiązanie, które będzie zgodne z nauczaniem Kościoła i życiem w łasce.