Kardiologia jest jedną z dziedzin medycyny, które rozwijają się bardzo dynamicznie, ale nadal jednym z podstawowych i powszechnie wykorzystywanych badań diagnostycznych obrazujących czynność serca pozostaje EKG, czyli elektrokardiografia. Jest to badanie znane od dawna. Niedługo minie 150 lat od czasu, gdy brytyjski fizjolog Augustus D. Waller opublikował w 1887 r. pierwszy ludzki elektrokardiogram.

EKG jest badaniem nieinwazyjnym, które można wykonać nie tylko w szpitalu czy poradni kardiologicznej, ale także u lekarza pierwszego kontaktu. Najczęściej jest wykonywane w pozycji leżącej. Pacjent musi mieć odsłonięte klatkę piersiową, nadgarstki i okolice kostek, aby można było w tych punktach ciała umocować elektrody. Aparat EKG rejestruje impulsy elektryczne związane z pracą serca i tworzy zapis w postaci linii na papierze milimetrowym. Taki zapis umożliwia specjaliście analizę rytmu serca oraz czasu trwania poszczególnych cykli pracy serca.

Jest to badanie wykonywane w spoczynku, dlatego trzeba przed nim odpocząć przez kilka minut, uspokoić oddech, rozluźnić się. Jeżeli zażywamy jakieś leki na serce, trzeba powiedzieć o tym lekarzowi. Należy też pamiętać, by do badania zdjąć metalowe przedmioty, np. biżuterię, zegarek.

Wykonanie badania EKG jest bardzo ważne w przypadku osób, u których występują: bóle w klatce piersiowej, duszności, uczucie kołatania serca, nasilone zawroty głowy, łatwe męczenie się, zasłabnięcia czy utrata przytomności. To badanie należy wykonywać systematycznie u osób leczonych z powodu zaburzeń sercowo-naczyniowych. EKG jest również elementem profilaktyki wykrywania tych chorób i powinno być jednym z badań wykonywanych u osób, które ukończyły 45. rok życia, a szczególnie u pacjentów, u których występują czynniki ryzyka, np. otyłość, obciążenia rodzinne w kierunku chorób serca i naczyń, podwyższone ciśnienie.

Elektrokardiografia jest elementarnym badaniem w diagnozowaniu wielu chorób serca, np. arytmii, choroby wieńcowej lub zapalenia mięśnia sercowego. Może też stanowić pierwszy etap diagnozowania innych schorzeń, zaburzenia rytmu serca mogą bowiem wystąpić z przyczyn nie tylko kardiologicznych – ich podłożem mogą być również nadciśnienie, zbyt niskie stężenie potasu we krwi, niedotlenienie organizmu, nadczynność tarczycy, a także przyjmowanie niektórych leków i inne.

Badanie EKG może być również przeprowadzone w formie całodobowego monitorowania czynności serca, jest to tzw. EKG Holter. Urządzenie – aparat rejestrujący, który jest przypinany do paska – też ma elektrody, które są umieszczane na klatce piersiowej pacjenta. EKG Holter pozwala na ocenę czynności serca w trakcie codziennej aktywności, a także w czasie snu. Jest bardzo ważne, aby w czasie trwania badania pacjent prowadził normalny tryb życia i zapisywał wykonywane czynności w specjalnym dzienniczku, który odda wraz z aparatem po zakończeniu badania. Innym rodzajem EKG jest EKG wysiłkowe, wykonywane – zgodnie z nazwą – podczas wysiłku fizycznego. Przebieg tego badania, wykonywanego na bieżni elektrycznej lub rowerze stacjonarnym, jest zawsze nadzorowany przez lekarza kardiologa.

Wysłuchała: Anna Wyszyńska