Reklama

Wesoły nam dzień dziś nastał

Tym razem o polskich pieśniach wielkanocnych.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W okresie wielkanocnym kultura polska daje nam obok najpiękniejszych tekstów liturgicznych wielki duchowy skarb – polskie pieśni wielkanocne. Podczas Rezurekcji wypełniony kościół rozbrzmiewa potężnym śpiewem całego ludu: „Wesoły nam dzień dziś nastał”. Rzeczywiście pole semantyczne radości jest w tych pieśniach najliczniejsze. Wymieńmy kilka tytułów utworów, które stały się znakami polskości: Chrystus z martwych wstał jest – to najstarsza, XIV-wieczna polska pieśń wielkanocna; kolejna to pochodząca z XVII wieku Wesoły nam dzień dziś nastał; dalej – Nie zna śmierci Pan żywota Franciszka Karpińskiego; Zwycięzca śmierci, piekła i szatana; Wesel się, Królowo miła.

Zawartość ideowa ojczystych śpiewów wielkanocnych jest bogata. Są to, po pierwsze, treści teologiczne związane z fundamentalną rangą tych świąt, z największym znaczeniem zmartwychwstania Jezusa. Wielkanocne pieśni głoszą najpierw wobec całego świata radosną wieść o zdarzeniu największym w dziejach człowieka, że Chrystus jako pierwszy pokonał śmierć, a wszyscy ludzie zostali przez Niego odkupieni z niewoli szatana, potęgi śmierci i destrukcji grzechu. Pieśni wprost krzyczą, że jeśli On powstał z martwych, to także będzie to udziałem wszystkich ludzi: „O dniu radosny pełen chwał,/ Dziś Jezus Chrystus z grobu wstał,/ Nam zmartwychwstania przykład dał./ Alleluja, Alleluja!”.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Po wtóre – wielkanocne pieśni zdają relację z tego, co się działo w tę największą noc, a także potem, kiedy Jezus zaczął się ukazywać. Mamy kilka pieśni narracyjnych, opowiadających o tych zdarzeniach. Należy tu wyróżnić utwór Wesoły nam dzień dziś nastał – wielką, dostojną pieśń, pochodzącą z XVII wieku, która zawiera aż siedemnaście strof. Jest ona od stuleci śpiewana w czasie procesji rezurekcyjnej, rytm ma powolny, uroczysty, świetnie dostosowany do wolnego tempa procesji. Szczególnie wzruszające, o dyskretnym, stonowanym, ale bardzo intymnym napięciu emocjonalnym są strofy przybliżające spotkanie Maryi z Synem: „Jestem już bardzo wesoła,/ Gdym Cię żywego ujrzała,/ Jakobym się narodziła./ Alleluja! Alleluja!”.

Reklama

Po trzecie – pieśni wielkanocne powtarzają prośbę do Jezusa, który pokonał grzech, aby odpuścił grzechy śpiewających. To wyjątkowa okazja, aby taką prośbę skierować do Tego, który dokonał dzieła odkupienia ludzkości: „Przez Twoje święte z martwych powstanie,/ Boży Synu, odpuść nam nasze zgrzeszenie”.

Wreszcie po czwarte – śpiewy wielkanocne głoszą radość z powodu zmartwychwstania Jezusa. Jest to prawdziwa eksplozja radości, wszystko w tych tekstach dziękuje Bogu za Jego przedziwne dzieło stworzenia, ale jeszcze bardziej za niezwykłe, wychodzące poza każde ludzkie myślenie, dzieło odkupienia człowieka przypieczętowane zmartwychwstaniem Jezusa. Jeśli porównamy radość kolęd i pastorałek z radością wielkanocną, to ta ostatnia – by użyć takiego określenia – jest głębsza, pełniejsza, bo dzieło odkupienia zostało dokonane. Mamy zatem w analizowanych pieśniach leksemy radości: „Alleluja”, „cieszyć się”, „radować się”, „śpiewać”, „weselić się”, „wesele”, „radość”, „wesoły dzień”, „radosny dzień”, „hymn, pieśń radości”.

W wielu pieśniach wielkanocnych występuje wezwanie wspólnoty i pojedynczego człowieka do radości. Ten apel wskazuje na wielką wagę zdarzenia, które jest przyczyną ludzkiej radości: „Bądźmy więc weseli/ Jak w niebie Anieli,/ Czegośmy pożądali,/ Tegośmy doczekali./ Alleluja!”.

Starotestamentalny okrzyk radości: „Alleluja!” – jest świadectwem wielkiej kontynuacji przez chrześcijaństwo żydowskich zachowań rytualnych. Kultura polska przyjęła to słowo za swoje i nadała mu dodatkowy polski sens. Okrzyk „Alleluja” stał się polskim symbolem tych świąt, a życzenia „Wesołego Alleluja!” – najpopularniejszą formułą. Okrzyk ten może rozpoczynać pieśni wielkanocne, ale najczęściej występuje na końcu strofy. To wielki sygnał prawdziwej radości: „Alleluja! Biją dzwony,/ Głosząc w świata wszystkie strony,/ Że zmartwychwstał Pan!/ Alleluja! Alleluja! Alleluja!”.

Podejmijmy to wielkie dziedzictwo naszych ojców. W polskich pieśniach wielkanocnych mamy uwielbienie Boga, relację ze zmartwychwstania Jezusa oraz wezwanie do wielkiej, autentycznej radości. A poza tym możemy się rozkoszować pięknym, niekiedy nieco archaicznym językiem polskim.

2023-04-06 15:25

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

#PodcastUmajony (odcinek 11.): Popsuty termometr

2024-05-10 20:50

[ TEMATY ]

Ks. Tomasz Podlewski

#PodcastUmajony

Mat. prasowy

Co zrobić, jeśli nikt nie widzi we mnie dobra? Kto jest w stanie przywrócić mi wiarę w siebie? Jak działa Maryja na serce przygniecione złem? Zapraszamy na jedenasty odcinek „Podcastu umajonego”, w którym ks. Tomasz Podlewski opowiada o tym, że Matka Boża z każdego potrafi wykochać dobro.

ZOBACZ CAŁY #PODCASTUMAJONY

CZYTAJ DALEJ

Kielce/ Strażacy opanowali pożar DPS; do szpitali trafiło 17 pensjonariuszy

2024-05-10 19:58

[ TEMATY ]

pożar

straż pożarna

Kielce

DPS

PAP/Piotr Polak

Ewakuacja 39 osób z domu pomocy społecznej w Kielcach, 10 bm. gdzie doszło do pożaru.

Ewakuacja 39 osób z domu pomocy społecznej w Kielcach, 10 bm. gdzie doszło do pożaru.

Strażacy opanowali pożar domu pomocy społecznej przy ulicy Tobruckiej w Kielcach; do szpitali trafiło łącznie 17 pensjonariuszy – przekazał st. kpt. Marcin Bajur, oficer prasowy świętokrzyskiej straży pożarnej.

Do pożaru domu pomocy społecznej doszło w piątek około godziny 17. Z budynku ewakuowano 39 pensjonariuszy oraz cztery osoby z personelu. Do ewakuacji jednej osoby, która nie mogła poruszać się o własnych siłach i znajdowała się w najwyższej kondygnacji budynku, strażacy użyli drabiny mechanicznej.

CZYTAJ DALEJ

Dziękczynienie za Kościół i korzenie

2024-05-11 14:30

[ TEMATY ]

Ośno lubuskie

900‑lecie diecezji lubuskiej

Jubileusz diecezji lubuskiej

Karolina Krasowska

- Przeżywany przez was jubileusz jest okazją, aby dziękować Bogu za korzenie i jest też wezwaniem, aby dziękować za Kościół, który wspólnie stanowimy – mówił abp Wojciech Polak w Ośnie Lubuskim

- Przeżywany przez was jubileusz jest okazją, aby dziękować Bogu za korzenie i jest też wezwaniem, aby dziękować za Kościół, który wspólnie stanowimy – mówił abp Wojciech Polak w Ośnie Lubuskim

- Przeżywany przez was jubileusz jest okazją, aby dziękować Bogu za korzenie i jest też wezwaniem, aby dziękować za Kościół, który wspólnie stanowimy – mówił abp Wojciech Polak w Ośnie Lubuskim, gdzie trwają główne obchody 900-lecia dawnej diecezji lubuskiej.

Za nami wykład, okolicznościowy koncert i uroczysta Msza św. pod przewodnictwem Prymasa Polski abp. Wojciecha Polaka.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję