Podstawą jest skompletowanie podręcznej apteczki, zawierającej środki do udzielenia pierwszej pomocy w przypadku skaleczenia, nagłego bólu, kłopotów żołądkowych, przeziębienia, a także zapas leków, które stale przyjmujemy.

Równie ważne jest zapoznanie się z możliwościami leczenia w danym kraju w przypadku poważniejszej choroby lub urazu. Taka wiedza pozwoli uniknąć paniki i chaotycznych działań w sytuacji, kiedy specjalistyczna pomoc medyczna okaże się potrzebna.

Najważniejszym dokumentem jest karta EKUZ, czyli Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, która obowiązuje w krajach Unii Europejskiej i w krajach należących do EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria), a także w Wielkiej Brytanii. Posiadanie karty EKUZ daje turyście przebywającemu w jednym z tych krajów prawo do skorzystania w nagłych przypadkach z niezbędnej opieki medycznej na takich zasadach, na jakich korzystają z niej obywatele tych państw. Oznacza to, że skorzystanie z porady lekarskiej, koniecznego zabiegu, pobytu w szpitalu lub wykupienie leków może być częściowo płatne, a zakres odpłatności określają przepisy danego kraju. W Portugalii np. za udzielone świadczenie zdrowotne trzeba dopłacić od 5 do 10 euro, a za leczenie w szpitalu – ok. 25 euro za noc. Do wizyty u lekarza rodzinnego w Chorwacji trzeba dopłacić 1,32 euro, a w przypadku leczenia specjalistycznego i szpitalnego pacjent pokrywa 20% kosztów. Zróżnicowane są zasady odpłatności za przewiezienie pacjenta karetką na terenie danego kraju.

Karta EKUZ z reguły nie obejmuje m.in. leczenia stomatologicznego (poza nagłymi przypadkami), urazów będących wynikiem uprawiania sportów ekstremalnych i transportu medycznego do Polski. Usługi medyczne są świadczone przez placówki, które mają podpisane umowy z miejscowymi odpowiednikami polskiego NFZ. Jeżeli skorzystamy z placówek prywatnych niemających takiej umowy, koszty leczenia pokryjemy sami. Szczegółowe informacje dla danego kraju warto wcześniej sprawdzić na stronie internetowej NFZ. W przypadku niektórych państw podany jest również link do listy placówek świadczących usługi w ramach EKUZ.

Karta EKUZ przysługuje osobom, które mają prawo do ubezpieczenia społecznego w Polsce. Jeżeli już kiedyś otrzymaliśmy kartę, trzeba sprawdzić termin jej ważności, pamiętając, że nowy dokument otrzymamy w tym samym dniu pod warunkiem, że wniosek złożymy osobiście w oddziale lub delegaturze NFZ. Jeżeli złożymy go np. za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, nowa karta będzie wysłana w ciągu 5-10 dni.

Dla turystów podróżujących tylko po Europie nie ma obowiązku szczepień wjazdowych. Zalecane jest posiadanie aktualnych szczepień przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, polio, odrze, śwince, różyczce, kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Szczegółowe informacje o zaleceniach dla konkretnego kraju można otrzymać w poradniach medycyny podróży.

Międzynarodowy bezpłatny numer ratunkowy dostępny z telefonów stacjonarnych i komórkowych to 112.