Reklama

Szlak zabytków architektury (3)

Rodzinna lekcja historii

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Przez przejście w Wieży Trynitarskiej wchodzimy na Rynek Starego Miasta. To przystanek nr 14 na trasie naszej wędrówki. W niektórych kamienicach można zauważyć wpływy gotyku. W kamienicy nr 3 jest to portal, nr 6 - brama, obramienie drzwi w sali biblioteki pod nr 11. Dom nr 9 ma portal już renesansowy. Za najpiękniejszą uważana jest kamienica nr 12, niegdyś należąca do Konopniców (w dawnych publikacjach bywa błędnie nazywana kamienicą Sobieskich). Swoją urodę zawdzięcza zdobieniom wykonanym przez rzeźbiarzy z Pińczowa, nawiązujących do dokonań Dominika Santi Gucciego.
Na środku Rynku stoi gmach dawnego ratusza i Trybunału Koronnego. Pierwszy ratusz powstał już w średniowieczu. W połowie XVI w. został przebudowany w stylu renesansowym, dalsze zmiany spowodowała odbudowa po pożarze w 1575 r. Trzy lata później ratusz staje się także miejscem obrad Trybunału Koronnego, ustanowionego przez króla Stefana Batorego. Był to sąd najwyższej instancji dla szlachty. Jego orzeczenia były ostateczne. Trybunał lubelski obradował od Niedzieli Przewodniej aż do wyczerpania wszystkich spraw wniesionych w danym roku. Rada Miasta przenosiła się na ten czas do kamienicy nr 5 przy ul. Archidiakońskiej, zwanej „Małym Ratuszkiem”.
Po obejrzeniu zabytków przy Rynku idziemy ul. Złotą do bazyliki Dominikanów. To 15 przystanek naszej wędrówki. Domninikanie przybyli do Lublina w XIII w. Oznacza to, że już w tym czasie Lublin był znaczącym ośrodkiem miejskim, bo w takich osiedlali się zakonnicy z tego zgromadzenia. Założycielem domu zakonnego mógł być św. Jacek Odrowąż. Do 1341 r. istniał tu kościół drewniany. W 1342 r. Kazimierz Wielki ufundował murowany klasztor i nową świątynię. Po zniszczeniu jej przez pożar w 1575 r. została odbudowana w stylu renesansu, z wieloma zmianami architektonicznymi. W latach 1615-1720 dobudowano 11 kaplic. Najcenniejsze to renesansowe kaplice Firlejowska i Ossolińskich oraz barokowa Tyszkiewiczów, usytuowana za głównym ołtarzem. W bazylice od XIV w. przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego, z którymi związanych jest szereg legend. Klasztorny refektarz to miejsce podpisania aktu Unii Lubelskiej w 1569 r. W skarbcu jest krucyfiks, na który Unia została zaprzysiężona. W XVII w. w klasztorze funkcjonowała pierwsza lubelska wyższa uczelnia - Studium Generalne. Szkoła miała prawo do nadawania stopni naukowych lektora (magistra) i bakałarza (doktora) filozofii i teologii. Pierwszym rektorem był świątobliwy o. Paweł Ruszel. Kaplica Matki Bożej Ruszelskiej wzięła swoją nazwę od obrazu, którego czcicielem był o. Paweł. Biblioteka klasztorna słynęła z bogatych zbiorów. W archiwum od 1585 r. przechowywane były dokumenty Trybunału Koronnego i sądów rejonowych. Większość tych zabytków zaginęła po kasacie klasztoru przez władze carskie w 1886 r. Wówczas wywieziono ostatnich 7 zakonników. Trzej młodsi zostali zesłani na Syberię, czterech starszych wywieziono do Gidel. Przez kilka lat klasztor zamienił się w koszary. Według legend żołnierzy kilkakrotnie przestraszył duch o. Ruszla. Potem pozbawione gospodarzy budynki były dewastowane i niszczały. W 1900 r. powstał w nich sierociniec. Dominikanie powrócili tu dopiero w 1938 r.
Ulicą Archidiakońską schodzimy do Placu po Farze. Tu możemy obejrzeć fundamenty dawnego kościoła farnego pw. św. Michała, odsłonięte niedawno przez konserwatorów. Świątynia została rozebrana w połowie XIX w. Dalej wędrujemy do Bramy Grodzkiej. Kierujemy się w stronę Zamku. Po prawej stronie, przy ul. Podwale, widzimy kościół pw. św. Wojciecha. Został ufundowany przez starostę gostyńskiego - Stanisława Garwaskiego. Zbudowano go w latach 1610-1635 wraz ze szpitalem św. Łazarza. Funkcjonował on do likwidacji w 1835 r., kiedy to pomieszczenia przeznaczono na mieszkania dla ubogich Żydów. W 1923 r. obiekty poddano konserwacji po wykupieniu ich przez Braci Misjonarzy Kresowych. W świątyni znajdują się jedyne w Lublinie renesansowe ołtarze, przeniesione z kaplicy zamkowej.
Przystanek nr 16 przy lubelskim Zamku jest ostatnim na naszym szlaku. Gród obronny na Wzgórzu Zamkowym, w rozlewisku Bystrzycy i Czechówki, istniał już prawdopodobnie w XI w. Dziś najstarszym zamkowym zabytkiem jest XIII-wieczna baszta. Budowę gotyckiego zamku nakazał Kazimierz Wielki po 1341 r. W 1418 r z inicjatywy Władysława Jagiełły wnętrze gotyckiej zamkowej kaplicy pw. Świętej Trójcy pokryto rusko-bizantyjskimi freskami. Przez dwa lata (1473-75) na Zamku mieszkali synowie Kazimierza Jagiellończyka. Ich nauczycielem i wychowawcą był Jan Długosz. W połowie XVI w. forteca została przebudowana w stylu renesansowym. W 1569 r. obradował tu sejm, którego efektem było podpisanie Unii Lubelskiej Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wojny XVII i XVIII w. przyniosły Zamkowi ruinę. Kolejna przebudowa w latach 1823-26 to neogotycka adaptacja budowli na więzienie. Funkcjonowało ono do 1954 r., kiedy to obiekt przejęło Muzeum Lubelskie. Zwiedzenie jego ekspozycji powinno zakończyć nasz spacer po dawnym Lublinie.

W tekście wykorzystano folder Szlak zabytków architektury wyd. Lubelski Ośrodek Informacji Turystycznej 2003 r., tekst Marek Wyszkowski.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

10. rocznica kanonizacji dwóch Papieży – czcicieli Matki Bożej Jasnogórskiej

2024-04-27 15:16

[ TEMATY ]

Jasna Góra

rocznica

Adam Bujak, Arturo Mari/„Jan Paweł II. Dzień po dniu”/Biały Kruk

Eucharystię młodzieży świata na Jasnej Górze w 1991 r. poprzedziło nocne czuwanie modlitewne, podczas którego wniesiono znaki ŚDM: krzyż, ikonę Matki Bożej i księgę Ewangelii

Eucharystię młodzieży świata
na Jasnej Górze w 1991 r. poprzedziło
nocne czuwanie modlitewne, podczas
którego wniesiono znaki ŚDM: krzyż,
ikonę Matki Bożej i księgę Ewangelii

10. rocznica kanonizacji dwóch wielkich papieży XX wieku, która przypada 27 kwietnia, jest okazją do przypomnienia, że nie tylko św. Jan Paweł II był człowiekiem oddanym Matce Bożej Jasnogórskiej i pielgrzymował do częstochowskiego sanktuarium. Był nim również św. Jan XXIII.

Angelo Giuseppe Roncalli, późniejszy papież Jan XXIII, od młodości zaznajomiony z historią Polski, zwłaszcza poprzez lekturę „Trylogii”, upatrywał w Maryi Jasnogórskiej szczególną Orędowniczkę. Tutaj pielgrzymował w 1929 r. Piastując godność arcybiskupa Areopolii, wizytatora apostolskiego w Bułgarii ks. Roncalli 17 sierpnia 1929 r. przybył z pielgrzymką na Jasną Górę. Okazją było 25-lecie jego święceń kapłańskich. Późniejszy papież po odprawieniu Mszy św. przed Cudownym Obrazem zwiedził klasztor i sanktuarium, a w Bibliotece złożył wymowny wpis w Księdze Pamiątkowej: „Królowo Polski, mocą Twojej potęgi niech zapanuje pokój obfitości darów w wieżycach Twoich”.

CZYTAJ DALEJ

Czy warto wziąć udział w wyborach do Europarlamentu? Odpowiada dyrektor Biura Parlamentu Europejskiego w Polsce

2024-04-27 07:04

[ TEMATY ]

Łukasz Brodzik

Witold Naturski

YouTube

Rozmowa z Witoldem Naturskim

Rozmowa z Witoldem Naturskim

Już po raz piąty Polacy będą wybierać swoich przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego. To o tyle ważne, że ta instytucja uchwala większość przepisów regulujących nasze życie.

Polska jest piątym największym krajem spośród 27 państw Unii Europejskiej, stąd nasz udział w Europarlamencie jest znaczny. W tym roku Polacy wybiorą 53 europosłów, a kraje członkowskie łącznie 720.

CZYTAJ DALEJ

Jak udzielić pasterskiego wsparcia

2024-04-27 12:45

[ TEMATY ]

warsztaty

Świebodzin

Zielona Góra

Gorzów Wielkopolski

dekanalny ojciec duchowny

Archiwum organizatora

Warsztaty dla dekanalnych ojców duchownych

Warsztaty dla dekanalnych ojców duchownych

W sobotę 27 kwietnia w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Świebodzinie odbyły się warsztaty dla dekanalnych ojców duchownych, które poprowadził ks. dr Dariusz Wołczecki. Tematem ćwiczeń było, jak rozmawiać, żeby się spotkać relacyjnie i udzielić pasterskiego wsparcia.

Dekanalny ojciec duchowny jest kapłanem wybranym przez biskupa diecezjalnego spośród księży posługujących w dekanacie, który troszczy się o odpowiedni poziom życia duchowego kapłanów. Spotkanie rozpoczęło się wspólną modlitwą brewiarzową i wzajemnym podzieleniem się dylematami i radościami płynącymi z posługi dekanalnego ojca duchownego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję