System prewencji wg ks. dr. Adama Żaka SJ, współprowadzącego szkolenia, dyrektora Centrum Ochrony Dziecka (COD), musi objąć wszystkie środowiska kościelne, zarówno te zinstytucjonalizowane (szkoły, przedszkola), jak i mniej formalne (wspólnoty modlitewne, młodzieżowe grupy parafialne). – Działania profilaktyczne, aby zapobiegać wykorzystywaniu seksualnemu, wymagają całego systemu prewencji, przede wszystkim świadomości problemu i kompleksowej wiedzy, zatwierdzonego kodeksu postępowania, a także współpracy z dziećmi, młodzieżą i rodzinami – wyjaśnia ks. Adam Żak. Dodaje: – Profilaktyka dotyczy nie tylko Kościoła czy duchownych, ale całego społeczeństwa, gdyż największą grupą ryzyka są mężczyźni w ogóle, stanowiący ok. 90% sprawców wykorzystujących małoletnich. Dlatego chcemy, aby system prewencji objął wszystkich pracowników kościelnych, także wolontariuszy, dzieci, młodzież i rodziców. Budowanie świadomości nie wymaga wielkich struktur, ale czasu, i to szkolenie jest wydarzeniem rozpoczynającym kolejne działania – informuje dyrektor COD. Wydarzenie ma charakter warsztatowy. Prowadzi je również Ewa Kusz, seksuolog, wicedyrektor Centrum Ochrony Dziecka.

– Po pierwsze, chcemy umotywować lub wzmocnić motywację osób delegowanych przez biskupów do budowania diecezjalnych zespołów prewencyjnych; po drugie, wskazać i nauczyć rozróżniać typy prewencji (czym innym jest np. wyciąganie wniosków z faktów i przestępstw, które już się wydarzyły, a czym innym profilaktyka uniwersalna, która ma zapobiegać aktom krzywdzenia) – tłumaczy ks. Adam Żak.

– To szkolenie jest dla nas bardzo ważne – mówi uczestniczący w szkoleniu ks. Tadeusz Michalik, wizytator nauki religii Kurii Diecezjalnej w Tarnowie, delegowany do przewodniczenia zespołowi ds. prewencji w diecezji tarnowskiej. Dodaje: – Dowiadujemy się, które obszary należy wzmocnić, dotknąć, uzdrowić, i – przede wszystkim – jak rozpocząć pracę profilaktyczną. Chodzi o wypracowanie konkretnych planów działania.

Szkolenie miało miejsce w pierwszy piątek Wielkiego Postu, dzień modlitwy i pokuty wynagradzającej za wykorzystywanie małoletnich. – We wnętrzu Kościoła potrzebujemy zacząć mówić o problemie wykorzystywania seksualnego coraz bardziej otwarcie – zaznacza ks. Adam Żak. – Zrozumiałe, że jest to związane z wieloma oporami i trudnościami, podobnie jak w rodzinie czy społecznościach opartych na zaufaniu, w których trudno jest rozpocząć mówienie o rzeczach trudnych, nazywać je po imieniu. W tym procesie jest bardzo ważne, aby cały Kościół modlił się, stanął przed Bogiem i rozpoznał, że także we wnętrzu Kościoła są te grzechy i przestępstwa; żeby sobie uświadomił, jak one ranią Kościół, wyznał przed Bogiem swoją bezradność i lęki. Równocześnie, żeby z tą modlitwą szła w parze rzeczowa komunikacja, by nie rozmijać się z prawdą i nie błąkać się po omacku, tylko konkretnie rozwiązywać problemy.

Dyrektor COD zwrócił uwagę, że ten dzień modlitwy ma również szczególny wymiar dla wiernych świeckich, gdyż największą bolączką Kościoła jest brak umiejętności odpowiedniej komunikacji z wiernymi na temat wykorzystań seksualnych – Są to sprawy bolesne, wstydliwe, dotyczące przestępstw, które popełnili ludzie delegowani do głoszenia Chrystusa, dając zgorszenie i siejąc przerażenie we wspólnocie Kościoła. Trzeba w pewnym sensie odzyskać mowę – i ta modlitwa dzisiaj temu ma służyć; to jest stanięcie przed Panem Jezusem, aby On dotknął naszych uszu, warg i powiedział: „Effatha!” czyli „Otwórz się!”. To jest nam bardzo potrzebne – podsumowuje ks. Adam Żak.

– Dotychczas podobne szkolenia zostały prowadzone m.in. dla metropolii wrocławskiej, katowickiej, szczecińsko-kamińskiej, częstochowskiej, gnieźnieńskiej, poznańskiej, łódzkiej, greko-katolickiej i ordynariatu wojskowego. Jeszcze w marcu planowane jest szkolenie dla metropolii warszawskiej. W najbliższym czasie będą ustalone terminy dla warmińskiej, białostockiej, przemyskiej - informuje ks. Piotr Studnicki, koordynator medialny Centrum Ochrony Dziecka.