Reklama

Wiara

Przewodnik po tłumaczeniach Biblii – które wybrać?

Różne tłumaczenia Biblii - ważne i popularne w obszarze języka polskiego – prezentuje na zakończenie Tygodnia Biblijnego ks. dr Marcin Zieliński z Instytutu Nauk Biblijnych z KUL. W analizie charakteryzuje m.in. Biblię Tysiąclecia, Biblię Paulistów i Biblię Nawarską a także najważniejsze komentarze biblijne.

[ TEMATY ]

Biblia

Pismo Święte

Karol Porwich/Niedziela

Biblia powstawała głównie w języku hebrajskim i greckim, które były zrozumiałe dla słuchaczy. Ale już powrót z niewoli babilońskiej w VI w. a.C. spowodował konieczność tłumaczenia i wyjaśniania tekstu w języku aramejskim, który stał się dla Izraelitów językiem używanym w codziennym życiu. Pojawiły się później kolejne tłumaczenia na język grecki (Septuaginta), łaciński (Wulgata) czy wreszcie tłumaczenia na języki narodowe. Zawsze pozostawał jednak problem tłumaczenia. Już w prologu do Księgi Syracha tłumacz zauważa, że mimo swej usilnej pracy nad przekładem nie mógł często znaleźć właściwego wyrażenia, bo „nie mają tej samej mocy słowa czytane w języku hebrajskim, co przełożone na inną mowę”.

Dziś czytamy Biblię w tłumaczeniu, często posiłkując się komentarzami i przypisami do tekstu. Oto kilka propozycji tłumaczeń, ważnych i popularnych w obszarze języka polskiego.

Reklama

Biblii Tysiąclecia

Biblia Tysiąclecia jest dziś najpopularniejszym polskim przekładem Biblii. Dała ona mocny impuls do wzmożenia badań nad translatoryką oraz kwestiami egzegetycznymi w Polsce. Na początku skrót BT oznaczał po prostu Biblię Tyniecką (tak jak skrót BP oznacza Biblię poznańską). Ponieważ jednak tłumaczenie ukazało się krótko przed milenium chrztu Polski, nazwane zostało Biblią Tysiąclecia.

Tłumaczenie zostało wydane po raz pierwszy w 1965 roku, w 1999 pojawiło się kolejne piąte wydanie. Głównym atutem tłumaczenia w momencie powstawania było realizowanie dwóch ważnych postulatów: tłumaczenie miało być dokonane z języków oryginalnych (nie z łacińskiej Wulgaty), a język przekładu miał być współczesną polszczyzną. Projekt sięgnięcia do tekstów biblijnych w językach oryginalnych nie był zupełną nowością, jednak poprzednie tłumaczenia z języków oryginalnych zwykle obejmowały pojedyncze księgi lub części Biblii.

Reklama

Decyzja Prymasa Wyszyńskiego o wykorzystaniu tekstu BT w liturgii przyczyniła się do jego popularyzacji oraz swoistej kanonizacji. Dziś BT jest nadal w Polsce najbardziej wpływowym i popularnym przekładem. Wydrukowano ją w kilku milionach egzemplarzy. W 2017 roku powołano Komisję do tłumaczenia BT i stworzenia jej szóstego wydania. Tłumaczenie weźmie pod uwagę najnowsze odkrycia egzegetyczne oraz uaktualni do poziomu aktualnej wiedzy wszystkie wstępy, przypisy i samo tłumaczenie.

BT zainspirowała do tworzenia innych inicjatyw biblijnych lub jest w nich używana. Po 3 latach prac ukończono ostatecznie projekt Biblia Audio. Pomysłodawcą i realizatorem projektu był Krzysztof Czeczot, aktor i reżyser. Biblia Audio to dźwiękowa adaptacja Pisma świętego, swoistego rodzaju cyfrowy pomnik na 1050-lecie chrztu Polski. Składa się ze 113 godzin nagrań, które powstały przy zaangażowaniu ok. 500 głosów, z udziałem najlepszych polskich aktorów (m.in. Wojciech Malajkat, Jerzy Trela, Adam Woronowicz, Małgorzata Kożuchowska). Całość ukazała się w nowoczesnej oprawie muzycznej i dźwiękowej, która została skomponowana specjalnie dla projektu.

Kolejną inicjatywą jest Katolicki Komentarz do Pisma Świętego wydawnictwa "W drodze". Zawiera piąte wydanie Biblii Tysiąclecia i jest adresowany zarówno do duszpasterzy, jak i osób szukających pomocy w osobistej lekturze Nowego Testamentu. Poszczególne tomy zostały opracowane przez biblistów łączących wiedzę z umiejętnością przystępnego przekazu. Seria pozwala zgłębiać Pismo Święte w kontekście życia codziennego i jego związków z liturgią oraz nauczaniem Kościoła. Opracowanie jest wydawane w przyjaznym formacie oraz posiada dwukolorowe wnętrze. Dotychczas wydano 4 tomy Ewangelii oraz Dzieje Apostolskie.

Kolejna ciekawa inicjatywa to wydana ostatnio Biblia Nawarska, czyli Pismo Święte Nowego Testamentu z komentarzem duchowym. Nazwa pochodzi od Uniwersytetu w Nawarze, gdzie rozpoczęto tworzenie komentarza do całej Biblii na polecenie św. Josemaríi Escrivy, założyciela Opus Dei. Tłumaczenie polskie wykorzystuje Biblię Tysiąclecia. W Biblii Nawarskiej znajdują się komentarze biblijne, napisane komunikatywnym i prostym językiem. Na marginesie zostały umieszczone sigla biblijne odsyłające do tekstów paralelnych. Oprócz tego opracowanie zawiera objaśnienia ojców Kościoła, papieży i świętych. W założeniach komentarz ma mieć charakter przede wszystkim duchowy i praktyczny.

Biblia Paulistów

Prace nad tym przekładem rozpoczęto w 1996 z inicjatywy Międzynarodowego Katolickiego Towarzystwa Biblijnego. Zaproszono do współpracy wielu biblistów z polskich ośrodków teologicznych oraz grono polonistów, które zajęło się kwestiami poprawności i komunikatywnością języka. Nad całością prac czuwali: ks. prof. Julian Warzecha i ks. prof. Antoni Tronina (Stary Testament) oraz ks. prof. Jan Łach i ks. dr hab. Franciszek Mickiewicz (Nowy Testament).

Prace nad tłumaczeniem przebiegały etapowo. Najpierw dokonywano przekładu tekstu z języków oryginalnych.

Następnie przekład ten był analizowany przez zespół specjalistów, a następnie ustalano najlepsze brzmienie tekstu. W konsekwencji Biblia Paulistów charakteryzuje się współczesnym językiem, dostosowanym do mentalności współczesnego czytelnika. Tekst tłumaczenia został uwolniony od form zawiłych i archaicznych, z jednoczesną próbą zachowania wierności tekstowi oryginalnemu.

Tłumaczenie cechuje się oryginalnym układem tekstu. Zawiera ono ważne pomoce dla czytelnika. Oprócz przypisów umieszczonych w bezpośrednim sąsiedztwie tekstu, które zawierają wyjaśnienia historyczne i kulturowe, Biblia Paulistów zawiera odnośniki do paralelnych fragmentów biblijnych oraz komentarz teologiczny na dole każdej strony

Biblia poznańska

Biblia poznańska to współczesny przekład Pisma Świętego na język polski wykonany z inicjatywy ks. prof. Aleksego Klawka, który w 1960 r. rozpoczął organizowanie zespołu redakcyjnego złożonego z biblistów związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim. Opracowaniem przekładu Starego Testamentu kierował ks. Michał Peter, zaś Nowego Testamentu – ks. Marian Wolniewicz. Pierwsze wydanie kompletnego przekładu ukazało się w 1975 w Księgarni św. Wojciecha.

2021-04-24 20:59

Ocena: +10 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Judasz

Niedziela przemyska 11/2014, str. 8

[ TEMATY ]

Biblia

Arkadiusz Bednarczyk

W 1978 r. świat obiegła sensacyjna wiadomość – w Egipcie odkryto tajemniczą Ewangelię Judasza. Odkrycie to spowodowało także wzrost zainteresowań osobą Judasza i polemikę na temat jego roli w Boskim planie zbawienia świata...

Prawdziwą sensację wywołało odkrycie tegoż utworu w języku koptyjskim, pochodzącego sprzed 170 r. i powstałego w środowisku gnostyków. Jego publikacja dokonana została w 2006 r. Wiadomo było, że „coś takiego” istnieje, gdyż wspominał ją w 180 r. św. Ireneusz z Lyonu w swoich pismach (Przeciw heretykom). Wedle dokumentu Judasz nie czyni siebie winnym zdrady Jezusa (jest raczej narzędziem w rękach Boga), gdyż wydał Go na Jego własne życzenie, a przez to Chrystus mógł poprzez swoją śmierć krzyżową zbawić świat.

CZYTAJ DALEJ

Müller: jest ryzyko, że obostrzenia epidemiczne będą dalej idące

2021-12-03 20:40

[ TEMATY ]

epidemia

COVID‑19

obostrzenia

pixabay

Jest ryzyko, że obostrzenia epidemiczne będą dalej idące; sytuacja jest bardzo trudna - powiedział w piątek rzecznik rządu Piotr Müller. Jak zaznaczył, odpowiedzią na wzrost zachorowań byłby szerszy zakres szczepień przeciw COVID-19.

Rzecznik rządu pytany był w TVP Info, czy planowane są kolejne obostrzenia w związku z epidemią koronawirusa. "Sytuacja jest bardzo trudna. Tym bardziej te informacje o potencjalnych nowych mutacjach wirusa również są niepokojące" - zaznaczył.

CZYTAJ DALEJ

Przyjmować jak Maryja

2021-12-04 19:52

[ TEMATY ]

Stowarzyszenie Pomocników Mariańskich

Księża marianie

Stegny

Łukasz Krzysztofka/Niedziela

W kościele Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia na Stegnach odprawiona została Msza św. w intencji Stowarzyszenia Pomocników Mariańskich i wszystkich przyjaciół oraz dobrodziejów Księży Marianów.

Eucharystia sprawowana była z okazji święta patronalnego tego założonego przez św. Stanisława Papczyńskiego zgromadzenia zakonnego oraz osób z nim związanych, które przypada w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję