Reklama

Wiara

Przewodnik po tłumaczeniach Biblii – które wybrać?

Różne tłumaczenia Biblii - ważne i popularne w obszarze języka polskiego – prezentuje na zakończenie Tygodnia Biblijnego ks. dr Marcin Zieliński z Instytutu Nauk Biblijnych z KUL. W analizie charakteryzuje m.in. Biblię Tysiąclecia, Biblię Paulistów i Biblię Nawarską a także najważniejsze komentarze biblijne.

[ TEMATY ]

Biblia

Pismo Święte

Karol Porwich/Niedziela

Tłumacze jako cel założyli maksymalną wierność oryginałowi, dając jej pierwszeństwo przed pięknem języka polskiego. Dotyczy to przede wszystkim ksiąg Starego Testamentu. Z kolei tłumaczenie Nowego Testamentu kieruje się przede wszystkim wiernością tradycji egzegetycznej. W wielu miejscach Biblia poznańska odchodzi od tradycyjnego sposobu tłumaczenia, na przykład w błogosławieństwach używa słowa „szczęśliwi” zamiast „błogosławieni”. Tłumacze archaizują także niektóre fragmenty, szczególnie mowy Boga, aby zachować wzniosły i namaszczony charakter wypowiedzi, charakterystyczny dla Biblii Wujka.

Układ graficzny przekładu jest współczesny, a wypowiedzi biblijnych protagonistów są oddzielone od reszty narracji przy pomocy myślników i akapitów, co czyni tekst bardziej przejrzystym. Biblia poznańska ma również bardzo obszerne komentarze i przypisy, co ułatwia rozumienie tekstu.

Reklama

Biblia lubelska

Biblia lubelska to przekład Pisma św. z języków oryginalnych, którego dokonywano w środowisku biblistów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Pierwszymi redaktorami byli ks. prof. Lech Stachowiak (ST) oraz ks. prof. Józef Kudasiewicz (NT), a kolejnymi ks. prof. Antoni Tronina (ST) oraz ks. prof. Antoni Paciorek (NT). Część przekładów wywodzi się z tzw. Komentarzy KUL-owskich, czyli naukowych edycji Starego i Nowego Testamentu ukazujących się od 1958 roku.

Poszczególne tomy zawierają informacje wstępne o księdze, dotyczące autora, czasu i miejsca powstania, tekstu, kanoniczności, struktury literackiej, tła historyczno-kulturowego oraz szeroko rozumianej teologii. Biblia lubelska zawiera także tłumaczenie (zwykle jednej księgi w poszczególnym tomie), sigla odsyłające do miejsc paralelnych, a także komentarz, który pojawia się równolegle z tekstem biblijnym. Niektóre tomy zawierają także ekskursy tematyczne i bibliografię. W zamierzeniu autorów Biblia lubelskie miała mieć charakter przede wszystkim popularnonaukowy.

Reklama

Dotychczas opublikowano 25 tomów komentarza Biblii Lubelskiej. Spośród ksiąg Nowego Testamentu ukazały się Ewangelie, Dzieje Apostolskie, listy św. Pawła, listy katolickie oraz Apokalipsa św. Jana. Przełożono też dużą część ksiąg Starego Testamentu.

Komentarze KUL-owskie

Seria została tak nazwana z powodu powstania w środowisku Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wydawcą komentarzy było Pallottinum. Pomysłodawcami serii komentarzy dotyczącej Starego Testamentu byli ks. prof. Stanisław Łach i ks. prof. Stanisław Styś. Później redaktorami odpowiedzialnymi byli ks. prof. Ryszard Rubinkiewcz, a w ostatnich latach ks. prof. Mirosław Wróbel. W 2020 roku, jako ostatni tom, ukazała się Księga Syracha z komentarzem o. prof. Hugolina Langkammera.

Komentarz miał mieć charakter naukowy, ale był pisany nie tylko do biblistów i teologów, ale także do duchowieństwa i katolickiej inteligencji. Każdy z tomów zawiera szczegółowy komentarz, przewyższający wielokrotnie rozmiarem tekst biblijny. Zostały dodane także mapy oraz bibliografia. Wybrane zagadnienia zostały dodatkowo opisywane w postaci ekskursów. Tradycję Komentarzy KUL-owskich kontynuuje Biblia lubelska. Część wydanych w ramach Biblii Lubelskiej tomów została napisana przez tych samych autorów, a tekst przekładów jest zbliżony.

Nowy Komentarz Biblijny

Wydawana w Edycji Świętego Pawła od 2005 roku seria katolickich, naukowych przekładów biblijnych wraz z obszernym komentarzami. W komitecie redakcyjnym pierwszego wydania znaleźli się między innymi ks. prof. Antoni Paciorek (przewodniczący), ks. prof. Roman Bartnicki, ks. prof. Tadeusz Brzegowy oraz ks. prof. Antoni Tronina.

Jest to trzecia po komentarzach KUL oraz Biblii lubelskiej współczesna seria przekładowa o charakterze naukowym. W porównaniu do poprzednich serii opracowania poszczególnych ksiąg są obszerniejsze i zawierają aktualną wiedzę egzegetyczną. W komentarzu zawarte jest tłumaczenie, problemy związane z krytyką tekstu oraz strukturą, a także kwestie egzegetyczne i literackie. Objaśnienie składa się z trzech części: zagadnień literacko-historycznych, egzegezy oraz aspektu kerygmatycznego. Te wyjaśnienia stanowią ważną pomoc w zrozumieniu orędzia biblijnego i mogą być pomocą dla biblijnie przygotowanego czytelnika.

Biblia Impulsy

Księgarnia św. Jacka wydała pierwszy tom tego komentarza w 2016 roku. Nazwa całej serii wydawniczej wywodzi się z rodzaju komentarza, który w formie krótkich tekstów („duchowych impulsów”) stara się wyjaśnić różne aspekty poszczególnych perykop. Komentarz do Nowego Testamentu będzie się składał z 19 tomów (do grudnia 2020 ukazało się 11 tomów). W planach jest przygotowanie tłumaczenia wybranych ksiąg Startego testamentu. Redaktorem naukowym całej serii jest ks. dr hab. Janusz Wilk.

Tekst Nowego Testamentu został przetłumaczony z języka greckiego na komunikatywny język polski. Oprócz tłumaczenia Biblii w poszczególnych tomach znajduje się komentarz, który obejmuje 4 punkty: lekturę tekstu (zawiera wskazania pomagające w lekturze poszczególnych perykop), refleksję (zwykle nawiązuje do obecnych kwestii społeczno-kulturowych), aktualizację (zestawia analizowany tekst z sytuacją współczesnego czytelnika) oraz sekcję „Czy wiesz, że...” (poszerza generalną wiedzę biblijną).

Oprócz wyżej wspomnianych tłumaczeń można znaleźć wiele cennych opracowań dotyczących wybranej księgi czy części Biblii. Jako przykład można przywołać interlinearny „Grecko-polski Nowy Testament” (ks. prof. Remigiusz Popowski, prof. Michał Wojciechowski) czy Nowy Testament w przekładzie ks. prof. Remigiusza Popowskiego.

Więcej informacji o wszelkich dostępnych przekładach Biblii i poszczególnych ksiąg możemy znaleźć na stronie: http://bibliepolskie.pl/index.php

***

Ks. dr Marcin Zieliński jest adiunktem przy Katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych, reprezentantem KEP w Catholic Biblical Federation – przewodniczący grupy Europa Wschodnia i Środkowa, zastępcą przewodniczącego stowarzyszenia Dzieło Biblijne im. Jana Pawła II.

2021-04-24 20:59

Ocena: +10 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Zdobienie przedmiotów kultu

Niedziela legnicka 41/2012, str. 6

[ TEMATY ]

Biblia

Pismo Święte

ISRAEL ANTIQUITIES AUTHORITY

Mały złoty dzwoneczek

Mały złoty dzwoneczek

W opisie budowy Arki Przymierza i Świątyni (Przybytek, sanktuarium, Święte Świętych) w Księdze Wyjścia 25 i n. czytamy o bogatym wykorzystywaniu złota do ozdabiania drewna i metali oraz do wytwarzania lamp, naczyń, łyżek, dzbanów, mis, nożyc, klamer, kurtyny, haków. Natomiast w 1 Krl 6 i n., 1 Krn 28 i n., 2 Krn 1 i n. istnieją zapisy wskazujące na jeszcze szersze wykorzystanie złota w upiększaniu budynku świątyni. W świątyni Salomona, zarówno Miejsce Święte jak i Miejsce Najświętsze były wyłożone szczerym złotem. Podobnie stół chlebów pokładnych, menorah (siedmioramienny lampion olejowy), ołtarz kadzenia, Arka Świadectwa (aaron ha eduth), Arka Przymierza (aaron ha berit). Złota użyto również do sporządzenia szat arcykapłana: tj. diademu, efodu i pektorału, owoców granatu i dzwoneczków szat. Dźwięk dzwoneczków sygnalizował ruch składającego ofiarę (Wj 28). Złotej nici użyto też do przyozdobienia i uzyskania odpowiedniego ciężaru szat. Jak się dzisiaj wylicza na podstawie Biblii, Dawid do wybudowania Świątyni Salomona nagromadził bogactw na sumę ok. 50 mld dolarów.
25 lipca 2011 r. bardzo ciekawe znalezisko z Jerozolimy przedstawili archeolodzy z Izraelskiego Zarządu Starożytności (IAA). Mały złoty dzwoneczek został znaleziony podczas wykopalisk w kanale ściekowym w starej części miasta. Pochodzi on z okresu Drugiej Świątyni, czyli sprzed około 2000 lat.
Wykonany ze złota dzwonek ma średnicę około 1 centymetra. Przetrwał w stanie nienaruszonym wraz z zawieszą, która niewątpliwie służyła do przeszycia nici i przymocowania do szaty. Znalezisko jest unikatowe. Jeszcze nigdy nie udało się archeologom znaleźć takiego przedmiotu pochodzącego z tego okresu. Najbardziej jednak interesujące jest to - jak sugerują odkrywcy Eli Shukron i Ronny Reich - że ów dzwonek może mieć coś wspólnego z izraelskim arcykapłanem usługującym w świątyni w Jerozolimie. Być może był to element jego szaty. Jeżeli tak, byłaby to naprawdę wielka sensacja, ponieważ do dziś nie zachowało się nic z wyposażenia tej świątyni i jej kapłanów.
Ów przedmiot znaleziono w dawnym kanale w pobliżu Muru Zachodniego (tzw. Ściany Płaczu), więc w bezpośrednim sąsiedztwie świątyni. Archeolodzy sądzą, że dzwonek zapewne odpadł od szat i potoczył się do kanału, gdy tak ozdobiony człowiek przechodził w pobliżu. Odkrywcy z IAA wyjaśnili, że takie ozdoby szat miały prawo nosić tylko ważne osobistości. Archeolog Eli Szukron zapytany wprost na konferencji, czy jest to opisany w Biblii dzwonek z szaty arcykapłana, odpowiedział ostrożnie: „Jestem archeologiem i jako profesjonalista muszę być ostrożny, lecz jeśli mówimy o VIP-ach, do tego w Jerozolimie, można się domyślić o kogo nam chodzi”.
Przepisy religijne dane Izraelitom poprzez Mojżesza wyraźnie mówiły o takich dzwoneczkach przyszywanych jedynie do stroju arcykapłana izraelskiego. (Nie chodzi - jak podawały błędnie różne źródła - o kapłanów, których było wielu, ale o jednego, naczelnego arcykapłana.) Pozostali Żydzi w tamtym czasie mieli obowiązek nosić u skraju swych szat frędzle. Wzmiankę o dzwoneczkach znaleźć można w Wj (28, 33-35 oraz 39, 35-36), gdzie w opisie niebieskiego płaszcza arcykapłana siedem razy użyto hebrajskiego słowa pa amňn. Na brzegu płaszcza przymocowano złote dzwonki na przemian z jabłkami granatu, wykonanymi z niebieskiego włókna oraz purpurowej i szkarłatnej wełny.
Dźwięk dzwonka z daleka oznajmiał obecność arcykapłana i wyróżniał go spośród innych. Chodziło przede wszystkim o to, by arcykapłan przypadkowo nie skalał się ceremonialnie i mógł wykonywać swoje obowiązki w świątyni. Ponieważ starożytne źródła nie mówiły nic, by ktokolwiek inny używał złotych dzwoneczków (nie mówiąc już o tym, że to drogie i niepraktyczne), więc wnioski izraelskich archeologów są dość prawdopodobne. Oczywiście nie można tego stwierdzić z całkowitą pewnością. Co ciekawe, dzwoneczek wciąż działa i wydaje dźwięk, co Eli Szukron zademonstrował na konferencji.
Złote sprzęty ze świątyni Salomona ukradł do Babilonii król Nabuchondozor w 586 przed Chrystusem (2 Krl 25, 15; Dn 5, 2 i n.). Jego wnuk król Baltazar zbezcześcił je, pijąc z nich z nałożnicami i wzywając bogów Babilonu.
W 538 przed Chrystusem król perski Cyrus zwrócił je Żydom.
Tworzenie idoli (bożków) ze złota (Wj 20, 23: Nie będziecie sporządzać obok Mnie bożków ze srebra ani bożków ze złota nie będziecie sobie czynić.; Wj 32, 4: A wziąwszy je z ich rąk nakazał je przetopić i uczynić z tego posąg cielca ulany z metalu. I powiedzieli: »Izraelu, oto bóg twój, który cię wyprowadził z ziemi egipskiej; Pwt 7, 25: Posągi ich bogów spalisz, nie będziesz posiadał srebra ani złota, jakie jest na nich, i nie weźmiesz go dla siebie, aby cię to nie uwikłało, gdy Pan, Bóg twój, się tym brzydzi; Ps 106, 19-23: U stóp Horebu zrobili cielca i oddawali pokłon ulanemu posągowi. Zamienili swą Chwałę na wizerunek cielca jedzącego siano. Zapomnieli o Bogu, który ich ocalił, który wielkich rzeczy dokonał w Egipcie, dziwów - w krainie Chama, zdumiewających - nad Morzem Czerwonym. Postanowił ich zatem wytracić, gdyby nie Mojżesz, Jego wybraniec: on wstawił się do Niego, aby gniew Jego odwrócić, by ich nie wyniszczył; Ap 9, 20: A pozostali ludzie, nie zabici przez te plagi, nie odwrócili się od dzieł swoich rąk, tak by nie wielbić demonów ani bożków złotych, srebrnych, spiżowych, kamiennych, drewnianych, które nie mogą ni widzieć, ni słyszeć, ni chodzić).
Złoto było też stosowane do eksponowania rozrzutnego i wystawnego biesiadowania (imprezowania). Oprócz wspaniałych zdolności Salomona i całej jego mądrości istniały też w jego otoczeniu pewne luksusy: np. złote naczynia do picia (1 Krl 10, 21: Wszystkie też naczynia, z których pił król Salomon, były złote. Również szczerozłote były wszelkie naczynia „Domu Lasu Libanu”. Nie było srebra: nie ceniono go w czasach Salomona), tron z kości słoniowej pokryty złotem (1 Krl 10, 18: Następnie król sporządził wielki tron z kości słoniowej, który wyłożył szczerym złotem) i złote ozdoby rydwanu (1 Krn 28, 18: na ołtarz kadzenia ze złota oczyszczonego, według wagi, i wzór wozu z cherubami złotymi, rozciągającymi skrzydła i pokrywającymi Arkę Przymierza Pańskiego).

CZYTAJ DALEJ

Msza św. krok po kroku

Rozumienie znaków i symboli, gestów i postaw pozwala nam świadomie i owocnie uczestniczyć we Mszy św.

Każdy, kto poważnie traktuje swoje chrześcijaństwo, wie, że we Mszy św. należy uczestniczyć. Ale nie wszyscy zadają sobie pytanie, czym owo uczestnictwo jest i co należy zrobić, aby stało się ono świadome, czynne i owocne, czyli właśnie takie, jakie powinno być. Na pewno odpowiednie uczestnictwo nie ogranicza się jedynie do wypełnienia pierwszego przykazania kościelnego, czyli do fizycznej obecności w kościele w każde niedzielę i święto nakazane. Aby prawdziwie uczestniczyć we Mszy św., nie wystarczy także być tylko skupionym i pobożnym oraz gorliwie się modlić. To zbyt mało, a nawet można powiedzieć, że nie do końca o to by chodziło. Warto więc przyglądnąć się naszemu uczestnictwu we Mszy św. i spróbować odnaleźć, co w niej jest naprawdę ważne.

CZYTAJ DALEJ

Gorzów. Rozpoczął się Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan

2022-01-18 19:54

[ TEMATY ]

diecezja

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan

gorzów

Karolina Krasowska

Nabożeństwu w gorzowskiej katedrze przewodniczył bp Paweł Socha

Nabożeństwu w gorzowskiej katedrze przewodniczył bp Paweł Socha

Nabożeństwem ekumenicznym w gorzowskiej katedrze zainaugurowano w diecezji Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan.

W dniach 18-25 stycznia przypada Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan. Główne nabożeństwo ekumeniczne z udziałem duchownych reprezentujących różne wspólnoty chrześcijańskie oraz gości z Niemiec zostało odprawione 18 stycznia w katedrze w Gorzowie. Spotkaniu przewodniczył bp Paweł Socha, a homilię wygłosił superintendent Frank Schürer Behrmann z Frankfurtu nad Odrą.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję