W życiu bywają różne sytuacje - zdarza się, że biologiczny ojciec dziecka nie zamierza przyznać się do swego ojcostwa. Prawo dopuszcza więc, by sprawą zajął się sąd.
Z pozwem o ustalenie ojcostwa może wystąpić:
* matka dziecka,
* dziecko małoletnie i pełnoletnie,
* prokurator.
Nie może tego zrobić ojciec dziecka - ustawodawca wychodzi z założenia, że ojciec, jeśli chce, może uznać swoje dziecko bez przeszkód. Do uznania dziecka potrzebna jest, oczywiście, zgoda matki, a ta może jej nie wyrazić. Wówczas ojciec dziecka może zwrócić się do prokuratora o wytoczenie powództwa o ustalenie ojcostwa lub - do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora w celu wytoczenia takiego powództwa.
W obliczu prawa ojcem dziecka jest ten, kto obcował z jego matką nie dawniej niż w 300. dniu przed jego urodzeniem, ale też nie później niż w 181. dniu (nie wlicza się dnia narodzin dziecka) - to znaczy w tzw. okresie koncepcyjnym. W przypadku sądowego ustalenia ojcostwa matka dziecka nie musi udowodnić, że wskazany mężczyzna jest ojcem jej dziecka. To pozwany mężczyzna jako domniemany ojciec może się bronić, udowadniając, że nie jest ojcem. Nie można żądać ustalenia ojcostwa dziecka poczętego, ale jeszcze nie narodzonego, bowiem owo obalanie domniemania ojcostwa odbywa się w drodze dowodów, m.in. z analizy krwi i z badań antropologicznych, czyli tzw. podobieństwa ojca i dziecka.
Dowód z analizy krwi, który polega na porównaniu niektórych właściwości krwi dziecka, matki i wskazanego mężczyzny, może jedynie wykluczyć możliwość ojcostwa. Oczywiście, na pobranie krwi potrzebna jest zgoda osoby, której krew należy pobrać. W przypadku dziecka, a więc osoby małoletniej, która nie ukończyła 13 lat, oraz osoby ubezwłasnowolnionej potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego, czyli np. matki. A jeśli zgody nie wyrazi? Sąd, oczywiście, zawsze bada wnikliwie przyczyny takiej odmowy i może na ten czas ograniczyć matce prawa rodzicielskie.
Jeśli sąd orzeknie, że wskazany mężczyzna jest ojcem danego dziecka, oznacza to, że dziecko od chwili poczęcia (!) wchodzi w krąg krewnych swego ojca, a zatem dziedziczy zgodnie z kodeksem - jest spadkobiercą ustawowym. Władza rodzicielska będzie takiemu ojcu przysługiwała, jeśli sąd mu ją przyzna.

W jednym z przypadków żądania badania krwi głos musiał zabrać Sąd Najwyższy. Mężczyzna, już po rozwodzie, stwierdził, iż nie jest ojcem pięcioletniej "córki" Paulinki i zwrócił się do prokuratora o wniesienie pozwu o zaprzeczenie ojcostwa. Sąd zarządził dowód z analizy krwi, ale matka dziewczynki nie zgodziła się na pobranie krwi dziecka. Sąd ograniczył więc jej władzę rodzicielską i zobowiązał ją do przeprowadzenia badania. Sąd Najwyższy ujął się za matką - stwierdził, że dowód z pobrania krwi przeprowadza się, gdy okoliczności wskazują, że ojcem jest inny mężczyzna niż domniemany ojciec (w tym przypadku mężczyzna przez pięć lat przyznawał się do swego ojcostwa). Przede wszystkim zaś, w każdym przypadku chodzi o dobro dziecka. Odmowa matki na pobranie krwi u jej dziecka dobru temu nie zagraża, a zatem ograniczenie matce praw rodzicielskich w tym przypadku jest niezgodne z przepisami - orzekł Sąd Najwyższy.