Zabezpieczeniem wierzytelności pieniężnej może być ustanowienie hipoteki w drodze umowy między wierzycielem (pożyczkodawcą) a dłużnikiem - właścicielem nieruchomości oraz przez wpis do księgi wieczystej. Oświadczenie właściciela nieruchomości o ustanowieniu hipoteki jest podstawą wpisu hipotecznego i wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Pamiętajmy - hipoteka powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej.
Hipoteka nie wyłącza ani nie ogranicza prawa właściciela do sprzedaży czy darowania tej nieruchomości. Zmienia się tylko właściciel - wierzytelność na nieruchomości pozostaje i kupujący musi mieć świadomość, że staje się właścicielem nieruchomości obciążonej długiem.
Wyobraźmy sobie, że pan X kupił nieruchomość, pomimo tego że w księdze wieczystej wpisane było (w dziale IV), iż ciąży na niej hipoteka w kwocie 250 tys. zł na rzecz banku. Właśnie ów bank udzielił kredytu na zakup domu poprzedniemu właścicielowi - panu Y. Ten zapewniał, że dług spłaci. Gdy komornik zapukał do drzwi pana X, ten odwołał się do sądu. Nie ulega jednak wątpliwości, że pan X kupił nieruchomość z długiem i w związku z tym stał się dłużnikiem rzeczowym. Komornik nie może, oczywiście, zająć całego jego majątku, ale tylko obciążony hipoteką. Mimo że nie on pożyczył od banku pieniądze, nie będzie mógł zapobiec licytacji nieruchomości, chyba że z własnych pieniędzy zapłaci dług.
Jak sprawdzić, czy na nieruchomości jest ustanowiona hipoteka?
Wystarczy udać się do wydziału ksiąg wieczystych w sądzie i obejrzeć księgę wieczystą danej nieruchomości. Hipoteka - jeśli jest - musi być wpisana w dziale IV księgi.
Jeśli nieruchomości w dniu kupna nie ma wpisanej do księgi hipoteki (jak też nie ma wzmianki, iż wniosek o wpisanie został złożony), możemy spać spokojnie - nieruchomość nie jest obciążona.
Hipoteka zabezpiecza konkretną wierzytelność, więc wygasa wraz z wygaśnięciem wierzytelności, którą zabezpiecza (np. po jej zapłacie). Aby wykreślić hipotekę, trzeba udowodnić, że wierzytelność została spłacona.

Rodzaje hipotek:
hipoteka zwykła - zabezpiecza konkretnie ustaloną wierzytelność, o dokładnie określonej kwocie - np.: hipoteka w kwocie 200 tys. zł na rzecz pana X;
hipoteka kaucyjna - zabezpiecza wierzytelność o nieznanej w chwili ustalania wysokości, ale do określonej górnej granicy - np.: hipoteka kaucyjna do kwoty 50000 zł na rzecz pana Y;
hipoteka przymusowa - powstaje nie na podstawie umowy z dłużnikiem, ale - orzeczenia sądu (tytułu egzekucyjnego); wpisania takiej hipoteki może żądać też skarb państwa;
hipoteka na wierzytelności hipotecznej - ten, którego wierzytelność jest zabezpieczona hipoteką, może z kolei swojego wierzyciela zabezpieczyć, ustanawiając na jego rzecz hipotekę na swojej hipotece.
Pamiętajmy, że w świetle obowiązujących przepisów mówimy o hipotece, a nie - jak często ma to miejsce - o zastawie hipotecznym. Zbezpieczenie wierzytelności na nieruchomości to hipoteka, zaś na ruchomości to zastaw lub zastaw rejestrowy - o czym za tydzień.

Po 1 maja 2004 r:.

Zacznie obowiązywać w Polsce wspólnotowy kodeks celny. Unijne prawo celne składa się z kodeksu, aktów wykonawczych do niego i narodowego prawa celnego. Tę ostatnią funkcję będzie pełnić w Polsce nowo uchwalona ustawa - prawo celne.

Za naruszenie przepisów antymonopolowych przedsiębiorcom będą grozić kary od 5 mln do 50 mln euro. Polskie firmy będzie mogła sprawdzać Komisja Europejska.

Będziemy podróżować po krajach Unii Europejskiej z dowodem osobistym, nawet tym starym, który nie spełnia europejskich wymagań, a który będzie obowiązywał w Polsce do końca 2007 r. Dowód osobisty będzie można wyrobić także dziecku, które nie ukończyło jeszcze 13 lat.

Zacznie obowiązywać unijne rozporządzenie regulujące sprawę międzynarodowych postępowań upadłościowych. Z chwilą ogłoszenia upadłości, automatycznie odnosi ono skutek wobec aktywów w pozostałych krajach Unii z wyjątkiem Danii, która nie przyjęła rozporządzenia (1346/2000). Sądy krajowe nie muszą już przeprowadzać postępowania w celu uznania orzeczenia zagranicznego sądu.

Polscy podatnicy VAT dokonujący transakcji handlowych z podatnikami VAT z państw Unii Europejskiej będą zobowiązani do posługiwania się numerem identyfikacji podatkowej NIP poprzedzonym kodem państwa PL. Podatnik powinien złożyć zgłoszenie rejestracyjne przed dniem dokonania pierwszej czynności podlegającej obowiązkowi podatkowemu w VAT.

XII Tydzień Prawników
Lublin, 21-23 kwietnia 2004 r.

Koło Naukowe Studentów Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w dniach 21-23 kwietnia 2004 r. organizuje ogólnopolską konferencję naukową w ramach XII Tygodnia Prawników.
Tydzień Prawników jest przedsięwzięciem cyklicznym, organizowanym już po raz dwunasty na Wydziale Prawa KUL. Ma charakter otwarty, skierowany jest do studentów i pracowników nie tylko Wydziału Prawa, ale również pozostałych kierunków. Tak szeroki wachlarz adresatów gwarantuje program konferencji, który traktuje o aktualnych wydarzeniach na styku prawa i innych dziedzin wiedzy. W tym roku zostaną poruszone następujące problemy:
- Prawnych, etycznych i społecznych aspektów ochrony zdrowia
- Wzajemnych relacji prawa i gospodarki
- Polskiego oblicza demokracji.
W konferencji wezmą udział studenci i pracownicy naukowi polskich uczelni, a prowadzona będzie przez znanych i cenionych w świecie naukowym fachowców, co gwarantuje wysoki poziom merytoryczny konferencji.
Szczegółowe informacje: Rzecznik prasowy KNSP KUL, tel. (0-81) 445-37-19, 0-503-373-270; e-mail: knsp_kul@op.pl