W ubiegłym tygodniu poświęciliśmy uwagę wykroczeniom, a właściwie postępowaniu w sprawach, które dotyczą wykroczeń. Zauważyliśmy wówczas, że oprócz postępowania skargowego, które nazywamy wnioskiem o ukaranie i które rozpatruje sąd, istnieje jeszcze postępowanie mandatowe w sprawach o wykroczenia. Otóż różne instytucje państwowe wraz z policją są uprawnione do karania obywateli mandatem za wykroczenie. Mandat może się nam przytrafić za rzuconą na ulicę puszkę po piwie, przekroczenie prędkości czy palenie papierosa w miejscu zabronionym. Podstawą prawną nałożenia mandatu jest rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów lub wynika ono z ustawy. Prawo przewiduje trzy rodzaje mandatów: gotówkowy, kredytowy i zaoczny. Pierwszy z nich dotyczy wyłącznie osób czasowo przebywających na terytorium naszego kraju. Mandat ten staje się prawomocny z chwilą zapłacenia i wtedy nie można się już odwołać.
Mandat kredytowy wystawia się za potwierdzeniem odbioru, to znaczy, że musimy podpisać, iż mandat przyjmujemy, o ile tak zdecydowaliśmy, ale wówczas pozbawiamy się możliwości rozpatrzenia naszej sprawy przez niezawisły sąd, bo mandat kredytowy staje się prawomocny z chwilą podpisania.
Mandat zaoczny można wymierzyć nieobecnemu sprawcy na miejscu zdarzenia, jeśli nie ma wątpliwości, że to właśnie on jest winny. Mandat ten staje się prawomocny z chwilą zapłacenia go we wskazanym terminie. Jeśli tego nie uczynimy, sprawa trafi do sądu.
Możemy, oczywiście, odmówić przyjęcia mandatu zarówno gotówkowego, jak i kredytowego. Wtedy sprawą zajmie się sąd. A co się stanie, jeśli nie zapłacimy mandatu kredytowego, który wcześniej przyjęliśmy? Sprawa będzie załatwiana w trybie postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że już bez rozprawy zjawi się u nas komornik.
Generalnie mandatem można ukarać obywatela, jeśli schwyta się go w trakcie dokonywania wykroczenia lub bezpośrednio po jego popełnieniu. Policja ma wówczas 3 dni na wystawienie mandatu. Jeśli termin ten nie zostanie dotrzymany, sprawę musi rozpoznać sąd. W przypadku, gdy sprawcy nie ma na miejscu, a wykroczenie jest stwierdzone naocznie lub za pomocą urządzenia pomiarowego i nie ma wątpliwości co do osoby winnego, wymierzający mandat ma 14 dni na jego wystawienie. Po tym czasie sprawa trafia do sądu.
W sprawach o wykroczenie również mamy do czynienia z przedawnieniem wykonania kary. Zgodnie z art. 45 § 3 kodeksu wykroczeń, orzeczona kara nie podlega wykonaniu, gdy od daty uprawomocnienia się orzeczenia upłynęły 3 lata. Kto podpisał mandat kredytowy 3 lata temu, ten nie musi obawiać się wykonania kary.
Ów młodzieniec, który rozlepiał ulotki w klatce schodowej i został ukarany mandatem (pisaliśmy o tym przed tygodniem), mógł po prostu mandatu nie przyjąć. Wówczas w toku postępowania sądowego mógłby wyjaśnić trudną sytuację materialną rodziny, która - być może - w ocenie sędziego w pewym stopniu usprawie-dliwiałaby jego wykroczenie. Czy kara byłaby wówczas mniejsza? Trudno wyrokować. Jedno jest pewne: funkcjonariusz nakładający grzywnę w drodze mandatu ma obowiązek określić jej wysokość, zarzucane sprawcy wykroczenie oraz poinformować go o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy - art. 97 § 3 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
W postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł, a w sprawach dotyczących zakresu działania inspektora pracy oraz gdy czyn wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej naruszeń prawa - do 1000 zł.

Warto wiedzieć

Renty po żołnierzach i funkcjonariuszach poległych i zaginionych podczas służby w zagranicznych misjach będą przyznawane wdowom i wdowcom bez względu na wiek i stan zdrowia. Przykładowo - po majorze wyniesie ona 2 845 zł.

Osoby pobierające najniższe emerytury i renty otrzymają jednorazową wypłatę: w wysokości 100 zł - z tytułu całkowitej niezdolności do pracy lub pobierający rentę rodzinną; 75 zł otrzymają ci, którzy pobierają rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Realizacja nastąpi w marcu.

Zapadło kolejne, tym razem precedensowe, orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sprzedaży wierzytelności - sąd orzekł, że można przekazywać dane osobowe dłużnika przy sprzedaży zobowiązania, czyli długu. O wyrokach sądów, które były odmiennego zdania, i problemie sprzedaży długu już pisaliśmy.