Świętem patronalnym ku czci św. Jakuba Apostoła rozpoczęło się w Kamieńcu świętowanie związane z 280. rocznicą budowy świątyni. Zakończone zostanie ono 28 października br., kiedy obchodzone będą jeszcze dwie rocznice: 276. konsekracji kościoła i 35. święceń kapłańskich proboszcza ks. Jerzego Mostowskiego.

Dzieje parafii

Kamieniec, starodawna osada nad jeziorem Kamienieckim, należała z dawien dawna do uposażenia klasztoru Kanoników Regularnych Lateraneńskich, jak tego dowodzi przywilej księcia Mieszka Starego z roku 1145. Zakonnicy ci pojawili się na tym terenie, jak stwierdził w swoim opracowaniu z roku 1969 ks. Władysław Zientarski, prawdopodobnie dzięki Kazimierzowi Odnowicielowi, który osadził ich w pobliskim Trzemesznie. Dzięki ks. Zientarskiemu dowiadujemy się, że kanonicy ci, zapewne już w XIII w. pobudowali drewnianą świątynię ku czci Najświętszej Maryi Panny i założyli parafię, do której należały wioski: Kamieniec, Miława, Płaczkowo, Robakowo, Kamionek i Kątny Młyn-Dysiek. Jej duszpasterzami byli zawsze zakonnicy trzemeszeńscy.

Pierwszy opis parafii i kościoła pochodzi z roku 1521, a zawarty jest w Księdze uposażeń abp. Jana Łaskiego. Proboszczem był wtedy Andrzej ze Stramic. Świątynia drewniana była wybudowana w formie krzyża i nosiła tytuł Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

Opis wizytacji parafialnej z roku 1608 stwierdza, że drewniany kościół w Kamieńcu był konsekrowany. Miał dwa ołtarze z pięknymi obrazami, a na belce tęczowej w środku kościoła stał krzyż z pasją. Na dzwonnicy wisiały dwa dzwony. Patronem kościoła był już wówczas św. Jakub Mniejszy Apostoł. Po roku 1632 przyłączono do parafii kamienieckiej opuszczony kościół w Rękawczynie wraz z wiernymi Rękawczyna i Słowikowa. Następna wizytacja biskupia z 1639 r. zaznacza, że w głównym ołtarzu znajdował się piękny obraz Najświętszej Maryi Panny. Podczas potopu szwedzkiego, który ogniem i mieczem spustoszył ziemie polskie, ucierpiała również parafia kamieniecka. Szwedzi okradli świątynię z wartościowych przedmiotów, a proboszcza broniącego kościół przed zbeszczeszczeniem, haniebnie zamordowali. Od roku 1678, kiedy proboszczem był ks. Stanisław Kwiatkowski, trwały prace remontowe przy chylącej się ku upadkowi, na skutek starości, świątyni. W tym okresie założono Bractwo św. Józefa. W oddzielnym ołtarzu umieszczono piękny obraz św. Józefa, który - jak mówią o tym wizytacje biskupie - był uznawany przez wiernych za cudowny. Za czasów ks. Alberta Krzyżańskiego parafia kamieniecka doznała ponownie udręki tak ze strony wojsk szwedzkich, jak i rosyjskich. W roku 1707 Kozacy okradli świątynię z drogocennych przedmiotów oraz zabrali srebrne suknie i wota, jakie były zawieszone na obrazach Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa. Były to czasy trudne i niespokojne nie tylko ze względu na wojny i obce wojska, ale także z powodu zarazy, wywołującej wielką śmiertelność mieszkańców, na co wskazuje parafialna księga zmarłych.

Historia obecnego kościoła

27 sierpnia 1721 r. parafię kamieniecką objął w zarząd ks. Jan Cieński. Ten dzielny duszpasterz, nie szczędząc funduszów, rozebrał zniszczoną świątynię, a na jej miejscu wystawił nową. Było to w latach 1722-24. Nowa świątynia była obszerniejsza i posiadała pięć ołtarzy. W nowo wystawionym, pięknie rzeźbionym ołtarzu umieszczono obraz Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej. W bocznych dobudowanych kaplicach umieszczono ołtarz św. Jakuba Apostoła i św. Józefa. W dwa lata później, 27 października 1726 r., zjechał do Kamieńca bp Franciszek Kraszkowski i dokonał konsekracji kościoła.

Od 14 lipca 1747 r. proboszczem był tu ks. Walenty Kędzierski, który kontynuował wielkie dzieło swego poprzednika, doprowadzając wystrój świątyni do końca.

Pierwszym proboszczem niezakonnym, przybyłym z Gniezna w roku 1845, był ks. Jan Maksymilian Klupp, zmarły 30 grudnia 1851 r. i pochowany przy kościele.

Kolejnymi proboszczami parafii kamienieckiej byli: ks. Konstanty Gieburowski (ponad 30 lat kierował parafią), ks. kan. dr Feliks Wartenberg, dziekan ks. Piotr Fibak. Do roku 1924 parafia kamieniecka wchodziła w skład gnieźnieńskiego dekanatu św. Michała, do którego należało również Trzemeszno. Po reorganizacji administracyjnej został utworzony nowy dekanat trzemeszeński, który objął także parafię kamieniecką. W roku 1931 władza duchowna ustanowiła w Kamieńcu wikariusza substytuta, którym został ks. Stanisław Wasilewski. Po roku 1945 proboszczami tej parafii byli: ks. Sylwester Kinecki (1945), ks. Stefan Kaczmarek (1945), ks.Tadeusz Wróbel (1946), ks. Bernard Kwasigroch ( 1948), ks. Leon Lenz (1948), ks. Stefan Smaruj (1950), ks. Józef Eberl (1952), ks. prał. Jan Lewandowski (1960), ks. Zenon Walkowiak ( 1977).

Na przestrzeni tego czasu, co jest szczególną radością każdej parafii, parafia kamieniecka dała Kościołowi swoich kapłanów: bp. Teofila Wilskiego, ks. Kazimierza Mellera i ks. Leonarda Kowalczyka.

Dzieje najnowsze

W lipcu 1985 r. dekretem ówczesnego ordynariusza, kard. Józefa Glempa, Prymasa Polski, parafię w Kamieńcu objął ks. Jerzy Mostowski, dla którego spotkanie z nową placówką okazało się szczególnym wyzwaniem. Kościół, obiekty przynależne do parafii, cmentarz, teren przykościelny - "tym wszystkim trzeba było się zająć". Pierwszą czynnością wykonaną w 1988 r. była wymiana gontów na kościele, położenie podłogi na strychu kościoła i wymiana całej instalacji elektrycznej. Potem przyszły dalsze prace - pobudowano kaplicę przedpogrzebową przy kościele, dostosowując ją stylowo do kościoła; zdjęto cztery warstwy farb olejnych we wnętrzu kościoła, przywracając tym samym zapewne pierwotny stan wnętrza; odnowiono ołtarze i wyzłocono je, podobnie wszystkie figury, ramy obrazów i feretrony; wymieniono drzwi; zagospodarowano teren przykościelny; ułożono chodnik na całym terenie przed kościołem i cmentarzem; zagospodarowano część placu na parking samochodowy; uruchomiono dwa dzwony, które przez kilka lat były wyłączone ze względu na drgania wieży. Dzwony dostały nowe zawieszenie, są uruchamiane elektrycznie i sterowane poprzez komputer. Całe prezbiterium kościoła dostosowano do wymogów nowej liturgii. W tym samym czasie zajęto się także plebanią. Wszystkie te czynności to efekt zaangażowania Księdza Proboszcza i mieszkańców parafii. Gdy wydawało się, że wykonane prace są na tym etapie wystarczające, okazało się - o czym mówi i Ksiądz Proboszcz, że najtrudniejsze przed nami. Po wizji lokalnej, przeprowadzonej 4 listopada 1998 r. przez konserwatora wojewódzkiego Macieja Obremskiego, zostały podjęte plany dalszego remontu kościoła. Założeniem podstawowym było oszalowanie ścian zewnętrznych kościoła i wież, wymiana sufitu kościoła i konserwacja wnętrza. W zwią z decyzją o remoncie kościoła sporządzony został kosztorys wstępny, który na zlecenie wykonawcy: Firmy Budowlanej "Józef Paczka" z Nowego Targu, opracował inż. Henryk Maślarz. Z dniem 1 stycznia 1999 r. gmina Trzemeszno, w oparciu o nowy podział administracyjny kraju, została włączona do woj. wielkopolskiego. Sprawy związane z remontem kościoła znalazły się w gestii Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu. Gdy w roku 2000 Fundusz Kościelny przyznał parafii dotacje na remont, skłoniło to Księdza Proboszcza do jeszcze bardziej intensywnego działania. Zakonserwowano świątynię na zewnątrz. W listopadzie 2000 r., na zlecenie Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków, Wojewódzkiego Wielkopolskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu, inż. Stanisław Ziętkowski wykonał dokumentację techniczną, która ukazała potrzebę szeroko zakrojonych robót naprawczych kościoła. Zaczęło się gromadzenie materiału i załatwianie wszelkich dokumentów potrzebnych do rozpoczęcia prac. W lipcu 2001 r., w łączności z odpustem parafialnym, parafia przeżywała jubileusz 275-lecia konsekracji kościoła. Uroczystościom przewodniczył bp Stanisław Gądecki.

Na przełomie stycznia i lutego obecnego roku rozpoczęły się prace przy kościele. Został wymieniony sufit w nawie głównej i bocznych kaplicach. Obecnie trwają przygotowania do II etapu prac remontowo-konserwatorskich. Będzie to wymiana odeskowania zewnętrznego ścian, wież kościoła, okien i drzwi.

Ksiądz Proboszcz wspominając swoje 17 lat pobytu w parafii kamienieckiej, jest dobrej myśli w stosunku do zadania, jakie stoi przed nim, jak i przed całą parafią. W tym roku przypada 280. rocznica rozpoczęcia budowy świątyni w Kamieńcu. To dobra okazja, aby pracą dzisiejszego pokolenia mieszkańców parafii uczcić to wydarzenie. " Niech to dzieło - jak mówi ks. Jerzy Mostowski - będzie najlepszym o nas świadectwem".