Reklama

Kultura

Artyści nie zostali sami!

– Program pomocowy „Kultura w sieci” został przygotowany i wdrożony w ekspresowym tempie. A my, zespół Narodowego Centrum Kultury (NCK), musieliśmy pracować na trzy zmiany, także w dni wolne od pracy, by rozpatrzyć rekordową w historii programów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego liczbę wniosków – mówi prof. Rafał Wiśniewski, dyrektor NCK.

Niedziela Ogólnopolska 21/2020, str. 26-27

[ TEMATY ]

sztuka

kultura

Artur Stelmasiak

Prof. Rafał Wiśniewski twierdzi, że na kulturę chrześcijańską zawsze jest zapotrzebowanie, zwłaszcza teraz, w okresie zwiększonej autorefleksjij

Prof. Rafał Wiśniewski twierdzi, że na kulturę chrześcijańską zawsze jest zapotrzebowanie,
zwłaszcza teraz, w okresie zwiększonej autorefleksjij

Artur Stelmasiak: Na wstępie pytanie do naukowca i profesora socjologii. Co się dzieje w naszym społeczeństwie w czasie pandemii?

Prof. Rafał Wiśniewski: Przyszedł taki czas, gdy człowiek przekonany o swojej omnipotencji i sprawczości zderzył się z siłami natury, która powiedziała nam: „sprawdzam”. Charakterystyczny dla współczesnego człowieka antropocentryzm został nagle podważony przez naturocentryzm. Wszystko wydawało się przewidywalne i kontrolowalne; cieszyliśmy się wzrostem gospodarczym, planowaliśmy wyjazdy turystyczne, żyliśmy w sytuacji megakonsumpcji, myśleliśmy o pomnażaniu wielorakich dóbr. I oto okazało się, że człowiek nie jest wszechwładnym panem otaczającego go świata. Nagle i w sposób bezprecedensowy nasze życie się zmieniło, a głównym tematem dyskusji stały się choroba i śmierć – kategorie graniczne. Sytuacja jest trudna, a nastroje pesymistyczne, bo trudno przewidzieć, co się stanie w najbliższych tygodniach i miesiącach. Nie wiemy, czy będziemy zdrowi, czy będziemy mieli pracę.

Jesteśmy bezradni...

Nie mamy nawet modeli predykcyjnych, czyli narzędzi statystycznych bazujących na rachunku prawdopodobieństwa, którymi moglibyśmy sobie wyjaśnić obecną sytuację i bardzo dokładnie prognozować naszą przyszłość.

Reklama

Czy spadnie poziom absolutyzacji naszych możliwości, bo każdy człowiek dowiedział się, że nie jest bogiem?

Na pewno tak, bo trochę uwierzyliśmy, że jesteśmy wszechwładni, a tu nagle pandemia zdemaskowała naszą bezradność. Bez względu na to, czy jesteśmy wierzący czy nie, przekonujemy się, że nie jesteśmy panami swojego losu i podlegamy prawom, które nie są pisane przez człowieka. Wszyscy staliśmy się równi, bo każdy może zachorować i każdy musi zachowywać rygor sanitarny, aby ustrzec się przed chorobą COVID-19.

Pewnie powstanie na ten temat niejedna praca socjologiczna...

Już powstają, bo socjologowie na bieżąco dokonują różnych badań, pomiarów i analizują treści, które pojawiają się w dyskursie publicznym. Także w Narodowym Centrum Kultury przeprowadziliśmy badanie w zakresie funkcjonowania polskich domów kultury w trakcie pandemii. I niestety, wyniki są pesymistyczne, bo ludzie boją się o miejsca pracy i nie wiedzą, jak będzie wyglądało ich życie w okresie kryzysu ekonomicznego.

Czy świat po tej pandemii wróci na swoje tory, czy będzie taki sam?

Socjologia, ale przypuszczam, że i każda inna dyscyplina naukowa z wyjątkiem futurologii nie mają żadnych narzędzi, by to przewidzieć. To raczej wróżenie z fusów. Ten świat już się radykalnie zmienił i nadal się zmienia na naszych oczach, a my się zastanawiamy, jak go na nowo poukładać. Przecież gospodarka dynamicznie się rozwijała, PKB wzrastało, ludzie mieli plany i coraz więcej podróżowali, a obecnie dane z Eurostatu wskazują na największy spadek PKB w strefie euro od 20 lat. Nagle zostaliśmy w domach i musieliśmy na nowo ułożyć sobie życie z bliskimi, w codziennych relacjach społecznych. Nauczyliśmy się pracować on-line, a także w ten sposób organizować konferencje i spotkania. Bardzo szybko zwiększamy swoje kompetencje komunikacyjne i informatyczne. Praca on-line była kompetencją przyszłości, a obecnie to po prostu kompetencja.

Reklama

Przejdźmy do kultury w kwarantannie, a właściwie do wielkich wyzwań, przed którymi stanęło Narodowe Centrum Kultury. Czy można już podsumować program „Kultura w sieci”?

Artyści i ludzie kultury nie zostali sami, bo rząd z inicjatywy wicepremiera prof. Piotra Glińskiego włączył sektor kultury w wiele mechanizmów pomocowych i wyasygnował dodatkowe środki finansowe. Są one dystrybuowane m.in. za pośrednictwem NCK. W ostatnich tygodniach bardzo intensywnie pracujemy, by wesprzeć ludzi i instytucje kultury. Program „Kultura w sieci” ma dwa komponenty. Pierwszy to stypendia dla artystów i twórców (osób fizycznych), a drugi – dla instytucji, fundacji, stowarzyszeń, Kościołów i ludzi prowadzących działalność gospodarczą. Pierwotnie na te dwa programy przeznaczono 20 mln zł, ale gdy się okazało, że tych wniosków jest ok. 12 tys., budżet został zwiększony do 80 mln zł. To potwierdzenie zarówno rozmachu programu, jak i konkretnej pomocy udzielanej twórcom i ludziom kultury.

Czy to największa operacja, jaką prowadziło NCK?

To było największe wyzwanie logistyczne dla naszej instytucji, bo w bardzo szybkim tempie w samym NCK musieliśmy rozpatrzyć 6 tys. wniosków. Program „Kultura w sieci” procedowaliśmy w ekspresowym tempie i zespół NCK musiał pracować na trzy zmiany, także w dni wolne od pracy. W tzw. normalnym trybie o wiele mniejsze programy oceniamy i rozstrzygamy w okresie kilku miesięcy, a ten zrealizowaliśmy w trzy tygodnie, żeby pieniądze jak najszybciej trafiły do autorów projektów, którzy czekają w blokach startowych, by zacząć działać. Do tego wartość programu jest równa rocznemu budżetowi wszystkich pozostałych ośmiu programów dotacyjnych, którymi zarządza NCK. W tym roku instytucjom, animatorom i twórcom przekażemy łącznie ponad 125 mln zł w postaci dotacji i stypendiów. Mam nadzieję, że na tym działalność pomocowa się nie skończy. Bez wątpienia to organizacyjnie i z perspektywy wielkości dystrybuowanych środków program wyjątkowy.

A czy artyści są kreatywni w internecie?

Bardzo... Widać, że łakną bezpośredniego kontaktu ze swoimi odbiorcami, ale cyberprzestrzeń stanowi także miejsce intensywnego rozwoju kultury. Zaczęli więc tworzyć na masową skalę w swoich mieszkaniach, ogródkach, garażach i zamieszczać artystyczne projekty w internecie. Program „Kultura w sieci” jest odpowiedzią na te trudne czasy, bo wspiera artystów, ale także w sposób egalitarny zwiększa dostęp do kultury wszystkich Polaków, którzy odpowiedzialnie zostali w domach.

A czy w tej puli finansowanej przez państwo jest także kultura chrześcijańska? Pytam z myślą o czytelnikach Niedzieli.

Cieszy mnie, że również takie propozycje się pojawiły, choć muszę podkreślić, że kryterium oceny jest zawsze jakość projektu. Każdy dobry wniosek, spełniający wymogi formalne, ma szansę na uzyskanie dofinansowania. Są wśród nich projekty, które łączą kulturę z aksjologią chrześcijańską, w tym zgłoszone przez podmioty związane z Kościołem katolickim, Kościołem protestanckim i Kościołem prawosławnym.

Ta kultura także praktycznie straciła możliwość kontaktu z odbiorcami, bo przecież liczba wiernych w świątyniach została mocno zredukowana. Czy jesteśmy w stanie oszacować, ile wniosków złożonych w tej puli było związanych z chrześcijańską kulturą w sieci?

Nie podam dokładnych danych, bo w ten sposób ich nie kategoryzujemy, ale nie było tego wiele – w ogólnej puli wniosków nie przekroczyły one szacunkowych 5%. Jest jakaś bariera mentalna lub motywacyjna, a przecież wystarczy złożyć dobry projekt, który zaspokaja społeczne potrzeby uczestnictwa w kulturze. A na kulturę chrześcijańską jest zapotrzebowanie, szczególnie w okresie większej autorefleksji i poszukiwania tematów związanych z podmiotowością i sensotwórczością.

Paradoksalnie czas pandemii i program „Kultura w sieci” wyrównają szanse w dostępie do kultury. Każdy, kto ma internet, ma do niej jednakowy dostęp – bez względu na to, czy mieszka w Warszawie, w małym miasteczku czy na wsi.

Oczywiście, że tak. Pojawienie się tylu nowych dzieł i przedsięwzięć z obszaru kultury w sieci zwiększa możliwość dotarcia do tych środowisk, które na co dzień nie mają do niej dostępu ze względu na różne kryteria wykluczenia. Bez wątpienia jest to promocja kultury i zachęta do tego, by jej odbiorcą zostać także w tzw. realu. W końcu w internecie odbywa się edukacja kulturalna, która, ufam, będzie miała swoje konsekwencje w zakresie partycypacji w kulturze, w okresie postpandemicznym. Ale to także szansa na wypromowanie kultury małych lokalnych społeczności i pokazanie jej na szeroką skalę. Każdy może zaprezentować całej Polsce, że ma coś ważnego do powiedzenia, a przede wszystkim do przekazania tego, co stanowi sedno kultury – uniwersum znaczeń i symboli.

2020-05-20 11:37

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Debiut z wysokiego c

2020-11-25 11:08

Niedziela częstochowska 48/2020, str. IV

[ TEMATY ]

muzyka

kultura

płyta

Ela Bednarek

Darek i Marta Madejscy tworzą zgrany duet życiowy i muzyczny

Darek i Marta Madejscy tworzą zgrany duet życiowy i muzyczny

Po Twoich śladach to tytuł singla zapowiadającego debiutancką płytę Marty Madejskiej o tym samym tytule. Nad tym projektem pracujemy już od roku, a premierę planujemy wiosną 2021 r.

Materiał na płytę to kilkanaście utworów napisanych przez Martę. Czasem powstały z chwilowych natchnień, czasem były trwającym poszukiwaniem tej jednej, najlepszej melodii. W tej muzyce mieści się wszystko to, co od lat inspiruje jej wyobraźnię, ale opowiedziane na swój sposób. Słowa, które zawsze mają nadrzędną rolę, są modlitwą serca. Opowiadają o wielu własnych przeżyciach, prowadzą do uwielbienia Boga. Czasem niejednoznaczne, dające przestrzeń na własne zrozumienie przez każdego słuchacza. Czasem silne w prostocie i oszczędne. Ulubionym cytatem Marty jest fragment z Listu do Tesaloniczan: „Zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie! W każdym położeniu dziękujcie!” (1 Tes 5, 16-18a). Te trzy prawdy, w różnych postaciach, odnajdziemy w jej każdej piosence.

CZYTAJ DALEJ

Andrzejki Jana Pawła II

2020-11-30 16:38

[ TEMATY ]

Jan Paweł II

andrzejki

ks. Stefano Occelli

Dla Jana Pawła II dzień 30 listopada był dniem szczególnym – w tym dniu świętował imieniny kard. Andrzeja Marii Deskura, swojego najbliższego przyjaciela w Watykanie. Ich przyjaźń zaczęła się podczas studiów w Krakowskim Seminarium Metropolitalnym.

Następnie ich drogi życiowe rozeszły się, gdyż Deskur kontynuował studia teologiczne za granicą i został wyświęcony na kapłana we Francji (1950 r.), po czym zaczął pracę w Kurii Rzymskiej. Ich przyjaźń odnowiła się w czasie Soboru Watykańskiego II – Wojtyła był Ojcem Soboru a Deskur pracownikiem watykańskim.

Gdy w 1978 r. rozpoczynało się drugie tamtego roku konklawe, bp Deskur miał wylewu krwi do mózgu i został przewieziony do rzymskiej polikliniki Gemellego. Nazajutrz po wyborze Jan Paweł II pojechał do szpitala, aby odwiedzić ciężko chorego Przyjaciela.

Gdy bp Deskur wrócił do domu na wózku inwalidzkim, otrzymał od Ojca Świętego list, który zaczynał się od słów: „Teraz wiesz, jaka jest Twoja misja w Kościele…”. Miała to być misja modlitwy za Jana Pawła II i jego pontyfikat, którą kard. Deskur pełnił sumiennie przez 27 lat.

W czasie całego pontyfikatu byli ze sobą w ciągłym kontakcie i spotykali się, na ile pozwalały na to zajęcia Ojca Świętego. W każdą niedzielę kard. Deskur był gościem Papieża na obiedzie w Pałacu Apostolskim, gdzie świętowali też razem imieniny Jana Pawła II.

Natomiast stało się tradycją, że 30 listopada to Ojciec Święty odwiedzał przyjaciela w jego apartamencie w Pałacu San Carlo.

W pokoju stołowym apartamentu nie było za dużo miejsca więc na imieninowy objad, obok Papieża, zapraszano jedynie kilka osób, z reguły papieskich sekretarzy. Kardynał, chociaż poruszał się na wózku inwalidzkim, witał Papieża w drzwiach mieszkania, po czym razem przechodzili do małej kaplicy na modlitwę. Objad był zawsze okazją do przyjacielkich rozmów w wesołej atmosferze, bo kard. Deskur, podobnie jak Jan Paweł II, miał wiekie poczucie humoru i bawił swoich gości dowcipnymi anegdotami.

Jan Paweł II spędził ostatnie andrzejki ze swym przyjacielem 30 listopada 2004 r. Papież miał już duże trudności z przemieszczaniem się i dlatego postanowiono zorganizować objad imieninowy w papieskim apartamencie, gdzie jest wiecej miejsca. Kard. Deskur mógł na niego zaprosić swoich przyjaciół. Były to ostatnie andrzejki, które kard. Deskur spędził ze swym przyjacielem, Janem Pawłem II. Z tego imieninowego objadu zachowało się zdjęcie, które przekazał mi sekretarz kardynała, ks. Stefano Occelli. Niestety, nie widać na nim kard. Deskura, który siedział naprzeciw Papieża.

ks. Stefano Occelli

Kim był dla Papieża Andrzej Maria Deskur najlepiej świadczy jego osobisty list wysłany do kardynała, gdy skończył 80 rok życia, chociaż prawdę mówiąc były to 20. urodziny kardynała (urodził się 29 lutego, więc jego dzień urodzin pojawiał się w kalendarzu raz na cztery lata).

Oto jego treść: „W dniu, w którym dziękujesz Bogu za osiemdziesiąt lat życia, jednoczę się z Tobą w modlitwie uwielbienia za wszelkie dobro, jakie w tym czasie zrodziło się dzięki Jego łasce. Tobie zaś samemu dziękuję przede wszystkim za te ostatnie dwadzieścia pięć lat, w których towarzyszysz mojej posłudze na Stolicy Piotrowej w wyjątkowy sposób: przez ofiarę cierpienia znoszonego w cichym oddaniu Chrystusowi i Jego Matce, w wytrwałej modlitwie i w duchu miłości do Kościoła oraz przez szczerą przyjaźń i braterską radę. Niech Twoje urodziny będą też okazją do wyrażenia wdzięczności za wszystko to, czego z Bożą pomocą zdołałeś dokonać jako kapłan, biskup i kardynał. Nie sposób tego wszystkiego wymienić. Jako Prezydent Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu usiłowałeś uczyć ludzi Kościoła takiego korzystania z nich, aby były one skutecznym środkiem ewangelizacji. Jako Prezydent Papieskiej Akademii Niepokalanej obficie czerpiesz ze skarbca Twojej Maryjnej duchowości, aby dawać świadectwo i budzić we wszystkich wiernych miłość do Tej, która przez swoje «fiat» dała początek dziełu naszego odkupienia. Pozwól, że wspomnę jeszcze aktywny udział w procesach beatyfikacyjnych i kanonizacyjnych, szczególnie naszych, polskich, świętych. Kościół powszechny i Kościół w Polsce zawdzięczają Ci wiele. Niech dobry Bóg wynagradza Twój trud obfitymi łaskami.

Życzę, aby Twoje dwudzieste urodziny były szczególną okazją do doświadczania miłości tych, którzy otaczają Cię życzliwością, a dalsze lata posługi Kościołowi by były tak samo owocne jak osiem minionych dziesięcioleci. W modlitwie polecam Ciebie łaskawości Bożej i z serca błogosławię”.

CZYTAJ DALEJ

"Kierownictwo duchowe"

2020-11-30 20:15

[ TEMATY ]

dusza

kierownictwo duchowe

Adobe.Stock.pl

Czym różni się psychoterapia od kierownictwa duchowego? Czy kierownictwo duchowe jest konieczne do zbawienia?

Ks. Mateusz Szerszeń CSMA dzieli się swoim doświadczeniem kierownictwa duchowego, przybliża najistotniejsze zagadnienia związane z życiem duchowym i wyjaśnia, na czym polega rozwój duchowy.

CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję