Reklama

Wiadomości

Niech żyje górniczy stan!

Pobudki górnicze, Pochód Lisa Majora czy Akademia górnicza – to jedne z bardziej intrygujących elementów Barbórki obchodzonej przez górników z KGHM.

Niedziela Ogólnopolska 50/2023, str. 55

[ TEMATY ]

górnictwo

KGHM Polska Miedź

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Święta Barbara jest patronką dobrej śmierci, dlatego jej pomocy wzywali szczególnie ci, którzy byli zagrożeni nagłą, a niespodziewaną śmiercią – górnicy. Wspomnienie św. Barbary z czasem stało się dla górników najważniejszym świętem – okazją do oddania tej świętej szczególnej czci oraz do wyrażenia szacunku i uznania dla trudu ludzi pracujących pod ziemią. Zwyczaj ten kultywują miedziowi górnicy – wszak historia Zagłębia Miedziowego i Polskiej Miedzi jest bogata w górnicze tradycje, a ich ukoronowaniem jest właśnie obchodzona rokrocznie Barbórka. W tym roku pierwsze wydarzenia związane ze świętem górników rozpoczęły się już 1 grudnia ceremonią wręczenia odznaczeń państwowych, szpad górniczych i wyróżnień, a zakończyły 4 grudnia Mszą św. w intencji górników i ich rodzin.

Pochód Lisa Majora

Wiele z górniczych tradycji związanych z Barbórką ma charakter ceremonialny i biesiadny – czego przykładem jest Pochód Lisa Majora wraz z ceremonią skoku przez skórę. Zwyczaj ten narodził się przed wiekami w Styrii, okręgu w Austrii z bogatymi tradycjami górniczymi, i jest uroczystą inicjacją do górniczego stanu. Młodzi adepci, zwani lisami, w barwnym pochodzie, któremu przewodzi Lis Major, są doprowadzani przed oblicze starych górników – tzw. starych strzech – i przyjmowani do górniczej rodziny przez obrzęd skoku przez skórę. Dlaczego akurat skóra? W czasach, gdy narodził się ten obyczaj, górnik wkładał skórzany fartuch, popularnie zwany łatą. Ten element górniczego stroju nie tylko zapewniał mu ochronę, ale też był wszechstronnym i praktycznym atrybutem w czasie pracy pod ziemią – gdy zaistniała potrzeba pracy w pozycji klęczącej, podkładano łatę pod kolana, okrywano się nią, gdy ze stropu lała się woda, a przy posiłkach używano jej jako prowizorycznego posłania, na którym można usiąść. Nic więc dziwnego, że to łata stała się najbardziej charakterystycznym z górniczych atrybutów. Ten uroczysty pochód poprzedza Akademia górnicza – ceremonia wręczenia odznaczeń, szpad górniczych i wyróżnień wraz z kordzikami górniczymi – za wybitne osiągnięcia i długoletnią pracę w górniczych oddziałach KGHM.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Pobudki górnicze

Kolejna tradycja narodziła się na Górnym Śląsku i z powodzeniem została zaadaptowana do obchodów barbórkowych w Zagłębiu Miedziowym. To pobudki górnicze. Każdego roku o świcie w dniu wspomnienia św. Barbary orkiestry górnicze wyruszają w dźwięczny i barwny pochód ulicami miast Zagłębia Miedziowego. W ten sposób symbolicznie budzą przełożonych kopalń do tradycyjnego skoku, czyli do momentu, aż ci wyjdą i zgodnie z zasadami podziękują orkiestrze, częstując, „czym chata bogata”. Zwyczajowy poczęstunek składa się z rozmaitych słodkości, a wieńczy go symboliczny toast.

Ukoronowanie górniczego trudu

Zwieńczeniem biesiadnej części barbórkowych uroczystości jest tradycyjna karczma piwna, będąca swoistym ukoronowaniem i podsumowaniem całorocznego trudu pracy pod ziemią. Co warte odnotowania, w KGHM podczas karczm piwnych świętują nie tylko górnicy – biorą w nich udział również przeróbkarze w okresie barbórkowym, a także hutnicy w dzień św. Floriana. Żadna z biesiad nie może się obejść bez śpiewania górniczych piosenek i opowiadania dowcipów. Dawniej przebieg górniczych karczm piwnych odbywał się zgodnie ze ściśle ustalonym rytuałem. Ich uczestnicy zasiadali przy dwóch długich stołach, dzieląc się na stare i młode strzechy. Stoły te rywalizowały ze sobą, zbierając punkty. Każdy z górników obowiązkowo musiał się stawić w mundurze, a na nieprzestrzegających tego wymogu czekała kara – zakucie w dyby lub wypicie piwa z solą. Obecnie górnicza karczma piwna to wielka uroczystość – ze scenografią, gadżetami i różnymi konkursami.

2023-12-05 13:57

Ocena: +4 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Trwa podziemny protest górników; zespoły robocze omawiają sytuację kopalń

[ TEMATY ]

protest

górnictwo

P. Tracz / KPRM

W kopalniach Polskiej Grupy Górniczej trwa rozpoczęty w poniedziałek podziemny protest przeciwko zbyt szybkiemu - w ocenie górników - tempu odchodzenia od węgla w krajowej gospodarce. O tym, ile węgla mają wydobywać w kolejnych latach polskie kopalnie, rozmawiają w Katowicach dwa zespoły robocze.

Decyzja o kontynowaniu związkowo-rządowych negocjacji w formie zespołów roboczych zapadła podczas zakończonej w nocy ze środy na czwartek kolejnej tury rozmów. Ustalono, że transformacja polskiego górnictwa ma odbywać się na wzór tej przeprowadzonej w Niemczech, czyli przez wiele lat. Strony spierają się jeszcze, czy graniczną dla górnictwa i energetyki węglowej datą ma być 2060 rok - jak chcą związkowcy, czy rok 2050, jak proponuje strona rządowa.

CZYTAJ DALEJ

Watykan: czy Franciszek zmieni zasady wyboru swego następcy?

2024-02-28 19:41

[ TEMATY ]

papież Franciszek

Grzegorz Gałązka

Pomimo, że wybór każdego kolejnego Następcy św. Piotra, Biskupa Rzymu otoczony jest tajemnicą i wydaje się niezmienny, papieże zmieniali przepisy dotyczące konklawe, dostosowując je do wyzwań epoki. Czy Ojciec Święty Franciszek, który w grudniu ukończył 87 lat także zmieni przepisy wyboru swojego następcy - zastanawiają się dziennikarze?

Przy okazji przypomniano, że św. Jan Paweł II stworzył możliwość wyboru papieża przez kardynałów zwykłą większością głosów, zamiast obowiązkowych dwóch trzecich, jeśli konklawe nie wyłoniło następcy Piotra po 33 rundach głosowania. Następnie Benedykt XVI przywrócił wymaganą większość dwóch trzecich głosów, ale ustanowił, że dwóch kandydatów, którzy otrzymali najwięcej głosów przechodzi do drugiej tury głosowania po 33 głosach.

CZYTAJ DALEJ

Więcej trumien niż kołysek w Europie

2024-03-01 07:54

[ TEMATY ]

demografia

Adobe Stock

Trendy demograficzne w Europie od starożytności do współczesności zmieniały się wielokrotnie. W XIX i XX wieku miał miejsce szczyt przyrostu naturalnego, a punktem zwrotnym były dwie wojny światowe, od których przyrost naturalny zaczął systematycznie spadać.

Obecnie pojęcie „Europa - Stary Kontynent” nabiera nowego znaczenia ze względu na wyjątkowo wysoki odsetek osób starszych. Współczynnik dzietności w Europie stale spada: w latach 50. XX wieku wynosił 2,77, a w 2017 r. średnia unijna wynosiła 1,59. Dlatego też można stwierdzić, że „więcej trumien niż kołysek” w Europie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję